Gıda mevzuatında yol arkadaşınız.
MEVZUAT KÜTÜPHANESİTebliğNo. 23895

Türk Gıda Kodeksi Zeytinyağı ve Pirina Yağı Tebliği (Tebliğ No: 2017/26)

24 madde ve 3 ek. Ürün mevzuatı kapsamındaki hükümler, resmî kaynaklar ve ilgili mevzuat bağlantıları.

Mevzuat numarası
23895
Resmî Gazete
17.09.2017 · 30183
İşlenen son değişiklik
· 32179
Kaynak kontrolü

Bu metin hakkında

17 Eylül 2017 tarihli düzenlemenin, 03 Mayıs 2023 değişiklikleri işlenmiş metni, Mevzuat Bilgi Sistemi’nden aktarılmıştır. 22 madde + 2 geçici madde ve 3 ek aynı sayfada sunulur. Yalnızca resmî .gov.tr kaynakları kullanılır. Resmî yayım esas alınır.

TÜRK GIDA KODEKSİ ZEYTİNYAĞI VE PİRİNA YAĞI TEBLİĞİ

(TEBLİĞ NO: 2017/26)

Amaç

MADDE 1 – (1) Bu Tebliğin amacı, zeytinyağları ve pirina yağlarının tekniğine uygun ve hijyenik şekilde üretilmesi, hazırlanması, işlenmesi, etiketlenmesi, muhafazası, depolanması, taşınması ve piyasaya arzı ile ilgili şartları ve ürün özelliklerini belirlemektir.

Kapsam

MADDE 2 – (1) Bu Tebliğ, zeytinyağları ve pirina yağlarını kapsar.

Dayanak

MADDE 3 – (1) Bu Tebliğ, 29/12/2011 tarihli ve 28157 üçüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4 – (1) Bu Tebliğde geçen;

a) Ham pirina yağı: Pirinanın çözücülerle ekstraksiyonu veya diğer fiziksel işlemler sonucu elde edilen, reesterifikasyon işleminden geçmemiş, diğer yağlar ve karışımları ile karıştırılmamış, doğrudan tüketime uygun olmayan, rafinasyon veya teknik amaçlı kullanıma uygun yağı,

b) Pirina yağı: Rafine pirina yağı ve doğrudan tüketime uygun natürel zeytinyağları karışımından oluşan, serbest yağ asitliği oleik asit cinsinden her l00 gramda 1,0 gramdan fazla olmayan yağı,

c) Rafine pirina yağı: Ham pirina yağının doğal trigliserid yapısında değişikliğe yol açmayan metotlarla rafine edilmesi sonucu elde edilen ve serbest yağ asitliği oleik asit cinsinden her l00 gramda 0,3 gramdan fazla olmayan yağı,

ç) (Mülga:RG-8/4/2023-32157)

ifade eder.

(2) Zeytinyağı, sadece zeytin ağacı, Olea europaea L. meyvelerinden elde edilen yağlardır. Çözücü kullanılarak ekstrakte edilen veya reesterifikasyon işlemi ile doğal trigliserid yapısı değiştirilmiş yağlar ve diğer yağlarla karışımı bu tanımın dışındadır.

a) Natürel zeytinyağı: Zeytin ağacı meyvesinden doğal niteliklerinde değişikliğe neden olmayacak bir ısıl ortamda, sadece yıkama, dekantasyon, santrifüj ve filtrasyon işlemleri gibi mekanik veya fiziksel işlemler uygulanarak elde edilen; kendi kategorisindeki ürünlerin fiziksel, kimyasal ve duyusal özelliklerini taşıyan yağlardır. Çözücü veya kimyasal ya da biyokimyasal etkisi olan yardımcılar kullanılarak veya reesterifikasyonla elde edilen yağlar bu tanımın dışındadır. Natürel zeytinyağları;

1) Natürel sızma zeytinyağı: Doğrudan tüketime uygun, serbest yağ asitliği oleik asit cinsinden her 100 gramda 0,8 gramdan fazla olmayan yağlar,

2) Natürel birinci zeytinyağı: Doğrudan tüketime uygun, serbest yağ asitliği oleik asit cinsinden her l00 gramda 2,0 gramdan fazla olmayan yağlar,

3) Ham zeytinyağı/Rafinajlık: Serbest yağ asitliği oleik asit cinsinden her 100 gramda 2,0 gramdan fazla olan ve/veya duyusal ve karakteristik özellikleri bakımından doğrudan tüketime uygun olmayan, rafinasyon veya teknik amaçlı kullanıma uygun yağlar,

olarak sınıflandırılır.

b) Rafine zeytinyağı: Ham zeytinyağının doğal trigliserid yapısında değişikliğe yol açmayan metotlarla rafine edilmeleri sonucu elde edilen ve serbest yağ asitliği oleik asit cinsinden her l00 gramda 0,3 gramdan fazla olmayan yağdır.

c) Riviera zeytinyağı: Rafine zeytinyağı ile doğrudan tüketime uygun natürel zeytinyağları karışımından oluşan ve serbest yağ asitliği oleik asit cinsinden her l00 gramda l,0 gramdan fazla olmayan yağdır.

ç) Çeşnili zeytinyağı: Zeytinyağlarına değişik baharat, bitki, meyve ve sebzelerin ilave edilmesi ile elde edilen ve diğer özellikleri açısından bu Tebliğ kapsamında kendi kategorisindeki ürünlerin özelliklerini taşıyan yağdır.

Ürün özellikleri

MADDE 5 – (1) Bu Tebliğ kapsamındaki ürünlere ait özellikler aşağıda verilmiştir:

a) Zeytinyağları ve pirina yağlarının kalite ve saflık kriterleri Ek- l’e uygun olur.

b) Natürel zeytinyağları ile ilgili duyusal özellikler Ek-2’ye uygun olur.

c) Natürel sızma ve natürel birinci zeytinyağında kampesterol değeri için Ek-3’ün birinci bölümünde yer alan karar ağacı, (Değişik ibare:RG-8/4/2023-32157) natürel sızma, natürel birinci, rafine ve riviera zeytinyağı ile ham pirina, rafine pirina ve pirina yağındaki delta-7-stigmastenol değerleri için Ek-3’ün ikinci bölümünde yer alan karar ağaçları dikkate alınır.

ç) Çeşnili ve/veya aromalı zeytinyağlarına sadece Ek-1’de yer alan kalite ve saflık kriterleri ile ilgili hükümler uygulanır. Bu ürünler için Ek-2’de yer alan duyusal özellikler dikkate alınmaz.

d) Zeytinyağı diğer sıvı yağlara ve diğer sıvı yağlar zeytinyağına karıştırılamaz.

Özel hükümler

MADDE 6 – (Mülga:RG-8/4/2023-32157)

Katkı maddeleri

MADDE 7 – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerde kullanılacak katkı maddeleri, 30/6/2013 tarihli ve 28693 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda Katkı Maddeleri Yönetmeliğinde yer alan hükümlere uygun olur. Bu Yönetmeliğe ilave olarak;

a) Natürel zeytinyağlarına hiçbir gıda katkı maddesi ilave edilemez.

b) Rafine zeytinyağı, riviera zeytinyağı, rafine pirina yağı ve pirina yağına rafinasyon işlemi sırasında kaybolan doğal alfa tokoferollerin yeniden kazandırılması amacıyla alfa tokoferol ilavesi yapılabilir. Ancak son üründe alfa tokoferol konsantrasyonu 200 mg/kg’ı geçmez.

Aroma vericiler ve aroma verme özelliği taşıyan gıda bileşenleri

MADDE 8 – (1) Bu Tebliğ kapsamındaki ürünlerde kullanılacak, aroma vericiler ve aroma verme özelliği taşıyan gıda bileşenleri, 29/12/2011 tarihli ve 28157 üçüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Aroma Vericiler ve Aroma Verme Özelliği Taşıyan Gıda Bileşenleri Yönetmeliğinde yer alan hükümlere uygun olur.

Ekstraksiyon çözücüleri

MADDE 9 – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan pirina yağlarının elde edilmesinde kullanılan ekstraksiyon çözücüleri, 18/8/2013 tarihli ve 28739 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda Maddelerinin ve Gıda Bileşenlerinin Üretiminde Kullanılan Ekstraksiyon Çözücüleri Tebliği (Tebliğ No: 2013/45)’nde yer alan hükümlere uygun olur.

Bulaşanlar

MADDE 10 – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerdeki bulaşanların miktarları, 29/12/2011 tarihli ve 28157 üçüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Bulaşanlar Yönetmeliğinde yer alan hükümlere uygun olur.

Pestisit kalıntıları

MADDE 11 – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerdeki pestisit kalıntı miktarları, 25/11/2016 tarihli ve 29899 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Pestisitlerin Maksimum Kalıntı Limitleri Yönetmeliğinde yer alan hükümlere uygun olur.

Hijyen

MADDE 12 – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünler; 17/12/2011 tarihli ve 28145 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gıda Hijyeni Yönetmeliği ve 29/12/2011 tarihli ve 28157 üçüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Mikrobiyolojik Kriterler Yönetmeliğinde yer alan hükümlere uygun olur.

Ambalajlama

MADDE 13 – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerin ambalajları, 29/12/2011 tarihli ve 28157 üçüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda İle Temas Eden Madde ve Malzemeler Yönetmeliğinde yer alan hükümlere uygun olur.

Etiketleme

MADDE 14 – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünler; 26/1/2017 tarihli ve 29960 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliğinde yer alan hükümler ile birlikte aşağıdaki hükümlere de uygun olur:

a) Zeytinyağına çeşni ve/veya aroma ilave edilmesi halinde ürün adından önce çeşni ve/veya aroma maddesinin adı ürün adı ile aynı punto büyüklüğünde olacak şekilde belirtilir.

b) Sadece natürel sızma zeytinyağları ve natürel birinci zeytinyağları etiketlerinde ilgili mevzuatına uygun olarak coğrafi işaret taşıyabilir.

c) Pirina yağı hiçbir koşulda zeytinyağı olarak adlandırılamaz.

ç) 4 üncü maddede yer alan tanımlara uygun olarak üretilmiş zeytinyağlarında aşağıdaki bilgiler de etikette yer alabilir:

1) Natürel sızma zeytinyağı için; “zeytinin yalnızca mekanik olarak işlenmesi ile elde edilmiş üstün kalitede zeytinyağı.”

2) Natürel birinci zeytinyağı için; “zeytinin yalnızca mekanik olarak işlenmesi ile elde edilmiş zeytinyağı.”

3) Riviera zeytinyağı için; “rafinasyona tabi tutulan zeytinyağları ve doğrudan zeytinden elde edilen natürel yağları içerir.”

4) Pirina yağı için; “pirinanın ekstraksiyonundan elde edilen ham pirina yağının rafinasyonu ile üretilen rafine pirina yağı ve doğrudan zeytinden elde edilen natürel yağları içerir/yağlardan oluşur” veya “Pirina yağının rafinasyonu ile elde edilen yağlar ve doğrudan zeytinden elde edilen natürel yağları içerir.”

d) “İlk soğuk baskı” ifadesi sadece 27 ˚C’nin altında hidrolik pres kullanılarak zeytin hamurunun ilk mekanik sıkılmasından elde edilen natürel sızma ve natürel birinci zeytinyağları için kullanılabilir.

e) “Soğuk sıkım” ifadesi zeytin hamurunun 27 ˚C’nin altında perkolasyonu veya santrifüjü ile elde edilen natürel sızma veya natürel birinci zeytinyağları için kullanılabilir.

f) (Değişik:RG-8/4/2023-32157) Etikette tat ve/veya kokuya ilişkin duyusal özellikler sadece natürel sızma ve natürel birinci zeytinyağı için kullanılır. Bu amaçla, sadece bu Tebliğin Ek-2’sinin ikinci bölümünde yer alan duyusal özelliklere ilişkin ifadeler; 20/11/2014 tarihli ve 29181 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Zeytinyağı ve Pirina Yağı Analiz Metotları Tebliği (Tebliğ No: 2014/53)’nin duyusal özelliklere ilişkin Ek-11’inde yer alan metoda göre değerlendirilmiş olması koşuluyla kullanılır.

g) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ve doğrudan son tüketiciye sunulan ürünler hazır ambalajlı hale getirilmeksizin piyasaya arz edilemez.

ğ) Ürün etiketinde asitlik veya maksimum asitlik belirtilecekse, peroksit değeri, mumsu madde, ultraviyole ışında özgül soğurma değerleri ile birlikte aynı yüzde ve aynı boyutta olur.

Beslenme ve sağlık beyanları

MADDE 15 – (1) Bu Tebliğ kapsamındaki ürünlerin beslenme ve sağlık beyanları 26/1/2017 tarihli ve 29960 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Beslenme ve Sağlık Beyanları Yönetmeliğine uygun olur.

Taşıma ve depolama

MADDE 16 – (1) Bu Tebliğ kapsamındaki ürünlerin taşınması ve depolanması, Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğinin gıdaların taşınması ve depolanması ile ilgili hükümlerine uygun olur.

Numune alma ve analiz yöntemleri

MADDE 17 – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerden numune alınması 17/12/2011 tarihli ve 28145 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gıda ve Yemin Resmi Kontrollerine Dair Yönetmelik kapsamında, analizleri ise Türk Gıda Kodeksi Zeytinyağı ve Pirina Yağı Analiz Metotları Tebliğinde belirtilen hükümlere uygun olarak yapılır.

Avrupa Birliği mevzuatına uyum

MADDE 18 – (1) Bu Tebliğ, Tarım Ürünleri Piyasaları için Ortak Bir Düzen Oluşturulmasına İlişkin ve (AET) 922/72, (AET) 234/79, (AT) 1037/2001 ile (AT) 1234/2007 Sayılı Konsey Tüzüklerini Yürürlükten Kaldıran 17/12/2013 tarihli ve (AB) 1308/2013 Sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Tüzüğü, Zeytinyağının ve Pirina Yağının Özellikleri ve İlgili Analiz Yöntemlerine İlişkin 11/7/1991 tarihli ve (AET) 2568/91 Sayılı Komisyon Tüzüğü ve Zeytinyağı Pazarlama Standartlarına İlişkin 13/1/2012 tarihli ve (AB) 29/2012 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü dikkate alınarak Avrupa Birliği mevzuatına uyum çerçevesinde hazırlanmıştır.

İdari yaptırım

MADDE 19 – (1) Bu Tebliğe aykırı davrananlar hakkında 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun ilgili maddelerine göre idari yaptırım uygulanır.

Yürürlükten kaldırılan tebliğ

MADDE 20 – (1) 7/8/2010 tarihli ve 27665 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Zeytinyağı ve Pirina Yağı Tebliği (Tebliğ No:2010/35) yürürlükten kaldırılmıştır.

Geçiş hükümleri

GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Halen faaliyet gösteren ve bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünleri üreten işletmeler bu Tebliğin yayımından sonra 1 yıl içinde bu Tebliğ hükümlerine uymak zorundadır.

(2) 31/12/2019 tarihinden sonra bu Tebliğe aykırı ürünler piyasada bulunamaz.

(3) Birinci ve ikinci fıkrada belirtilen geçiş süreleri boyunca 7/8/2010 tarihli ve 27665 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Türk Gıda Kodeksi Zeytinyağı ve Pirina Yağı Tebliği (Tebliğ No:2010/35) hükümleri geçerlidir.

Uyum zorunluluğu

GEÇİCİ MADDE 2- (Ek:RG-8/4/2023-32157)

(1) Bu maddeyi ihdas eden Tebliğin yayımı tarihinden önce piyasaya arz edilen ve tavsiye edilen tüketim tarihi 31/12/2024 tarihine kadar olan rafine ve riviera zeytinyağlarından, Delta-7-Stigmastenol değeri %0,5 ile %0,8 aralığında olanlar, diğer tüm parametrelerin bu Tebliğde yer alan değerlere uygun olması koşulu ile raf ömrü boyunca piyasada kalmaya devam edebilir.

Yürürlük

MADDE 21 – (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 22 – (1) Bu Tebliğ hükümlerini Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı yürütür.

Ekler için tıklayınız.

Tebliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin

Tarihi

Sayısı

17/9/2017

30183 

Tebliğde Değişiklik Yapan Tebliğlerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin

Tarihi

Sayısı

 1.

8/4/2023

32157

2.

3/5/2023

32179

MEVZUATIN DEVAMI

Ekler

Bu mevzuata ait 3 ek bu sayfada yer alır. Geniş tabloları yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.

  1. Ek-1Zeytinyağı Özellikleri (Değişik:RG-8/4/2023-32157)
  2. Ek-2Ek-2
  3. Ek-31) Natürel Sızma ve Natürel Birinci Zeytinyağları için Kampesterol Karar Ağacı

Ek-1 Zeytinyağı Özellikleri (Değişik:RG-8/4/2023-32157)

Tablo 1: Kalite Kriterleri

Ham Zeytinyağı

Natürel Sızma Zeytinyağı

Natürel Birinci Zeytinyağı

Rafine Zeytinyağı

Riviera Zeytinyağı

Ham Pirina Yağı

Rafine Pirina Yağı

Pirina Yağı

Serbest asitlik

(% oleik asit cinsinden)

> 2,0

≤ 0,8

≤ 2,0

≤ 0,3

≤ 1,0

-

≤ 0,3

≤ 1,0

Peroksit (meq aktif oksijen/kg yağ)

-

≤ 20

≤ 20

≤ 5

≤ 15

≤ 5

≤ 15

Ultraviyole Işığında Özgül Soğurma (E)

(232 nm)

-

≤ 2,50

≤ 2,60

-

-

-

-

-

Ultraviyole Işığında Özgül Soğurma (E)

(270 nm)

-

≤ 0,22

≤ 0,25

≤ 1,25

≤ 1,15

-

≤ 2,00

≤ 1,70

Delta E

-

≤ 0,01

≤ 0,01

≤ 0,16

≤ 0,15

-

≤ 0,20

≤ 0,18

Yağ Asiti Etil Esterleri (FAEE) (mg/kg)

-

≤ 35

-

-

-

-

-

-

Tablo 2: Saflık Kriterleri

Ham Zeytinyağı

Natürel Sızma Zeytinyağı

Natürel Birinci Zeytinyağı

Rafine Zeytinyağı

Riviera Zeytinyağı

Ham Pirina Yağı

Rafine Pirina Yağı

Pirina Yağı

1. Yağ Asitleri Kompozisyonu (% m/m Metil Esterleri)

Miristik asit (C14:0)

≤ 0,03

≤ 0,03

≤ 0,03

≤ 0,03

≤ 0,03

≤ 0,03

≤ 0,03

≤ 0,03

Palmitik asit (C16:0)

7,0-20

7,0-20

7,0-20

7,0-20

7,0-20

7,0-20

7,0-20

7,0-20

Palmitoleik asit (C16:1)

0,3-3,5

0,3-3,5

0,3-3,5

0,3-3,5

0,3-3,5

0,3-3,5

0,3-3,5

0,3-3,5

Heptadekanoik/margarik asit (C17:0)

≤ 0,4

≤ 0,4

≤ 0,4

≤ 0,4

≤ 0,4

≤ 0,4

≤ 0,4

≤ 0,4

Heptadesenoik/margoleik asit (C17:1)

≤ 0,6

≤ 0,6

≤ 0,6

≤ 0,6

≤ 0,6

≤ 0,6

≤ 0,6

≤ 0,6

Stearik asit (C18:0)

0,5-5,0

0,5-5,0

0,5-5,0

0,5-5,0

0,5-5,0

0,5-5,0

0,5-5,0

0,5-5,0

Oleik asit (C18:1)

55,0-85,0

55,0-85,0

55,0-85,0

55,0-85,0

55,0-85,0

55,0-85,0

55,0-85,0

55,0-85,0

Linoleik asit (C18:2)

2,5-21,0

2,5-21,0

2,5-21,0

2,5-21,0

2,5-21,0

2,5-21,0

2,5-21,0

2,5-21,0

Linolenik asit (C18:3)

≤ 1,0

≤ 1,0

≤ 1,0

≤ 1,0

≤ 1,0

≤ 1,0

≤ 1,0

≤ 1,0

Araşidik asit (C20:0)

≤ 0,6

≤ 0,6

≤ 0,6

≤ 0,6

≤ 0,6

≤ 0,6

≤ 0,6

≤ 0,6

Gadoleik/eikosenoik asit (C20:1)

≤ 0,5

≤ 0,5

≤ 0,5

≤ 0,5

≤ 0,5

≤ 0,5

≤ 0,5

≤ 0,5

Behenik asit (C22:0)

≤ 0,2

≤ 0,2

≤ 0,2

≤ 0,2

≤ 0,2

≤ 0,3

≤  0,3

≤  0,3

Lignoserik asit (C24:0)

≤ 0,2

≤ 0,2

≤ 0,2

(Değişik ibare:RG-3/5/2023-32179)(1) ≤ 0,2

≤ 0,2

≤ 0,2

≤ 0,2

≤ 0,2

2. Trans Yağ Asitleri (%)

2.1. Toplam Transoleik İzomerler (C 18:1 T)

≤ 0,10

≤ 0,05

≤ 0,05

≤ 0,20

≤ 0,20

≤ 0,20

≤ 0,40

≤ 0,40

2.2. Toplam Translinoleik + Translinolenik İzomerler (C 18:2 T + C 18:3 T)

≤ 0,10

≤ 0,05

≤ 0,05

≤ 0,30

≤ 0,30

≤ 0,10

≤ 0,35

≤ 0,35

3. Stigmastadienler (mg/kg) (Rafine Bitkisel Yağların tespiti)

≤ 0,50(1)

≤ 0,05(1)

≤ 0,05(1)

-

-

-

-

-

4. Gerçek ve teorik ECN 42 trigliserid içeriği arasındaki maksimum fark (Tohum Yağlarının Tespiti)

0,3

0,2

0,2

0,3

0,3

0,6

0,5

0,5

5. 2-gliseril monopalmitat (%)

5.1. Toplam Palmitik asit (%) ≤ 14

≤ 0,9

≤ 0,9

≤ 0,9

≤ 0,9

≤ 0,9

≤ 1,4

≤ 1,4

≤ 1,2

5.2. Toplam Palmitik asit (%) > 14

≤ 1,1

≤ 1,0

≤ 1,0

≤ 1,1

≤ 1,0

6. Sterol Kompozisyonu (%)

Kolesterol

≤ 0,5

≤ 0,5

≤ 0,5

≤ 0,5

≤ 0,5

≤ 0,5

≤ 0,5

≤ 0,5

Brassikasterol

≤ 0,1

≤ 0,1

≤ 0,1

≤ 0,1

≤ 0,1

≤ 0,2

≤ 0,2

≤ 0,2

Kampestreol(2)

≤ 4,0

≤ 4,0

≤ 4,0

≤ 4,0

≤ 4,0

≤ 4,0

≤ 4,0

≤ 4,0

Stigmasterol

< Kampesterol (Ham zeytinyağı ve ham pirina yağında aranmaz.)

Toplam Beta-Sitosterol

(Beta-sitosterol + delta-5-avenasterol + delta-5,23-stigmastadienol+  klerosterol+ sitostanol + delta-5,24-stigmastadienol)

≥ 93

≥ 93

≥ 93

≥ 93

≥ 93

≥ 93

≥ 93

≥ 93

Delta-7-Stigmastenol(2)

≤ 0,5

≤0,5

≤ 0,5

≤ 0,5

≤ 0,5

≤ 0,5

≤ 0,5

≤ 0,5

7. Toplam Steroller (mg/kg)

≥ 1000

≥ 1000

≥ 1000

≥ 1000

≥ 1000

≥ 2500

≥ 1800

≥ 1600

8. Eritrodiol ve Uvaol (Toplam Steroller İçinde), (%)

≤ 4,5(3)

≤ 4,5

≤ 4,5

≤ 4,5(4)

≤ 4,5

> 4,5(5)

> 4,5

> 4,5

9. Mumsu Maddeler (mg/kg)

(C40+C42+

C44+C46)

≤ 300(3)

(C42+C44+

C46 )

≤ 150

(C42+C44+

C46 )

≤ 150

(C40+C42+

C44+C46)

≤ 350

(Değişik ibare:RG-3/5/2023-32179)(1) (C40+C42+C44+C46) ≤ 350(2)

(C40+C42+

C44+C46)

> 350(5)

(C40+C42+

C44+C46) > 350

(Değişik ibare:RG-3/5/2023-32179)(1) (C40+C42+C44+C46) >350

(1) Kapiler kolonda ayrılabilen veya ayrılamayan toplam izomerler

(2) Ek-3 Karar Ağaçlarına bakınız.

(3) 300 mg/kg ile 350 mg/kg arasında mumsu maddelere sahip olduğunda, bu yağın ham zeytinyağı olarak tanımlanabilmesi için, toplam alifatik alkol içeriği ≤ 350mg/kg veya (eritrodiol+uvaol) içeriği ≤ %3,5 olması gerekmektedir.

(4) Eritrodiol ve Uvaol toplanı %4,5 ile %6 arasında olduğunda Eritrodiol içeriği ≤ 75 mg/kg olur.

(5) 300 mg/kg ile 350 mg/kg arasında mumsu maddelere sahip olduğunda, bu yağın ham pirina yağı olarak tanımlanabilmesi için, toplam alifatik alkol içeriği > 350mg/kg veya (eritrodiol+uvaol) içeriği > %3,5 olması gerekmektedir.

----

  1. Bu değişiklik 8/4/2023 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Ek-2 (Değişik:RG-8/4/2023-32157)

1. Duyusal Kalite Kriterleri

Kusurların Ortancası/Medyanı (Md) (1)

Meyvemsi Özellik Ortancası/Medyanı

(Mf) (2)

Natürel Sızma Zeytinyağı

Md=0

Mf > 0

Natürel Birinci Zeytinyağı

0 < Md ≤ 3,5

Mf > 0

Ham zeytinyağı

Md > 3,5(3)

(1) Kusurların medyanı en yoğun şekilde algılanan kusurun medyanı olarak tanımlanır.

(2) Acılık ve/veya yakıcılık medyanı 5,0’dan büyükse Panel Lideri bu durumu bildirir.

(3) Meyvemsilik medyanı 0,0’a eşit olduğunda kusurların medyanı 3,5a eşit ya da daha düşük olabilir.

2. Etiketleme Amacıyla Kullanılabilecek Duyusal Özelliklerin Tanımları

Talep edildiğinde panel lideri özelliklerin yoğunluk ve algısına göre yalnızca aşağıdaki terimler ile ilgili tanım ve aralıklara uygun olarak değer biçilmiş yağı sertifikalandırabilir.

Pozitif özellik (meyvemsilik, acılık ve yakıcılık) algının yoğunluğuna göre:

(i) Yoğun: ortanca (medyan) değeri 6’dan büyük olduğunda kullanılabilir.

(ii) Orta: ortanca değeri 3-6 olduğunda kullanılabilir.

(iii) Hafif: ortanca değeri 3’ten az olduğunda kullanılabilir.

Meyvemsi: Çeşide bağlı olan ve ne olgun, ne yeşil meyvemsi yoğunluğun baskın olmadığı, sağlam, taze zeytinden elde edilen yağın karakteristik kokusudur. Bu koku direk olarak ve/veya burunun arkasında algılanır.

Yeşil Meyvemsi: Meyvenin çeşide bağlı olarak yeşil meyveyi anımsatan, yeşil, sağlam, taze zeytinden elde edilen yağın karakteristik kokusudur. Bu koku direk olarak ve/veya burnun arkasında hissedilir.

Olgun Meyvemsi: Meyvenin çeşide bağlı olarak olgun meyveyi anımsatan, olgun, sağlam, taze zeytinden elde edilen yağın karakteristik kokusudur. Bu koku direk olarak ve/veya burnun arkasında hissedilir.

Dengeli: Acılık özelliğinin ortanca değerinin ve yakıcılık özelliğinin ortanca değerinin meyvemsi özelliğinin ortanca değerinin üzerinde 2 puandan daha fazla olmadığında koku, tat ve dokunsal hisler anlamında dengesizliğin görülmediği yağdır.

Yumuşak Yağ: Acılık ve yakıcılık özellikleri ortancası 2 veya daha az olan yağdır.

Algı yoğunluğuna göre terimlerin listesi:

Bir duyusal test sertifikasının oluşturulmasına konu terimler

Özelliklerin ortancası

Meyvemsi

-

Olgun meyvemsi

-

Yeşil meyvemsi

-

Hafif meyvemsi

≤ 3

Orta meyvemsi

3,0 < Me ≤ 6,0

Yoğun meyvemsi

> 6

Hafif olgun meyvemsi

≤ 3

Orta olgun meyvemsi

3,0 < Me ≤ 6,0

Yoğun olgun meyvemsi

> 6

Hafif yeşil meyvemsi

≤ 3

Orta yeşil meyvemsi

3,0 < Me ≤ 6,0

Yoğun yeşil meyvemsi

> 6

Hafif acı

≤ 3

Orta acı

3,0 < Me ≤ 6,0

Yoğun acı

> 6

Hafif yakıcı

≤ 3

Orta yakıcı

3,0 < Me ≤ 6,0

Yoğun yakıcı

> 6

Dengeli yağ

Acılık özelliğinin ortanca değerinin ve yakıcılık özelliğinin ortanca değerinin meyvemsi özelliğinin ortanca değerinin üzerinde 2 puandan daha fazla olamaz.

Yumuşak yağ

Acılık özelliğinin ortanca değeri ve yakıcılık özelliğinin ortanca değeri 2’den fazla olamaz.

Ek-3 · Karar ağaçları

Ek-3: Kampesterol ve natürel zeytinyağları için Delta-7-Stigmastenol karar ağaçları
Resmî Word ekinden aktarılan karar ağaçları. Büyütmek için şekli açın.

1) Natürel Sızma ve Natürel Birinci Zeytinyağları için Kampesterol Karar Ağacı

%4,0 < Kampesterol < %4,5

  • Stigmasterol ≤ %1,4
  • Delta-7-Stigmastenol ≤ %0,3

Diğer parametreler Ek-1’de verilen değerlere uygun olur.

2) Delta-7-Stigmastenol Karar Ağacı

a) Natürel Sızma ve Natürel Birinci Zeytinyağları

%0,5 < Delta-7-Stigmastenol ≤ %0,8

  • Kampesterol ≤ %3,3
  • Σ Beta-sitosterol / (Kampesterol + Delta-7-Stigmastenol) ≥ 25
  • Stigmasterol ≤ %1,4
  • Gerçek ve teorik ECN42 içeriği arasındaki maksimum fark ≤ 0,1

Diğer parametreler Ek-1’de verilen değerlere uygun olur.

Ek-3 devamı: pirina yağı, rafine ve riviera zeytinyağı ile ham zeytinyağı karar ağaçları
Resmî karar ağaçlarının devamı. Büyütmek için şekli açın.
b) Ham pirina yağı, rafine pirina yağı ve pirina yağı: (Değişik:RG-8/4/2023-32157)

%0,5 < Delta-7-Stigmastenol ≤ %0,7

  • Gerçek ve teorik ECN42 içeriği arasındaki maksimum fark ≤ 0,40
  • Stigmasterol ≤ %1,4

Diğer parametreler Ek-1’de verilen değerlere uygun olur.

c) Rafine Zeytinyağı ve Riviera Zeytinyağı: (Ek:RG-8/4/2023-32157)

%0,5 < Delta-7-Stigmastenol ≤ %0,8

  • Toplam Beta-sitosterol / (Kampesterol + Delta-7-Stigmastenol) ≥ 24
  • Gerçek ve teorik ECN42 içeriği arasındaki maksimum fark ≤ 0,15

Diğer parametreler Ek-1’de verilen değerlere uygun olur.

ç) Ham Zeytinyağı: (Ek:RG-8/4/2023-32157)

%0,5 < Delta-7-Stigmastenol ≤ %0,8

  • Kampesterol ≤ %3,3
  • Stigmastadien ≤ 0,30 mg/kg
  • Gerçek ve teorik ECN42 içeriği arasındaki maksimum fark ≤ 0,15

Diğer parametreler Ek-1’de verilen değerlere uygun olur.

Önemli

Gözden kaçırmayın.

Bu mevzuattaki yasaklar, limitler, uygulama koşulları ve kritik ekler. Her başlıktan ilgili kaynağa ulaşabilirsiniz.

10 dikkat noktası

Okuma kolaylığı için seçilen hükümler kaynak metinden aktarılmıştır. Koşul ve istisnaları birlikte değerlendirmek için ilgili maddenin veya ekin tamamını okuyun.

  1. 01Yasak ve kısıtlamalarMadde 5

    Ürün özellikleri

    MADDE 5 – (1) Bu Tebliğ kapsamındaki ürünlere ait özellikler aşağıda verilmiştir:

    a) Zeytinyağları ve pirina yağlarının kalite ve saflık kriterleri Ek- l’e uygun olur.

    b) Natürel zeytinyağları ile ilgili duyusal özellikler Ek-2’ye uygun olur.

    c) Natürel sızma ve natürel birinci zeytinyağında kampesterol değeri için Ek-3’ün birinci bölümünde yer alan karar ağacı, (Değişik ibare:RG-8/4/2023-32157) natürel sızma, natürel birinci, rafine ve riviera zeytinyağı ile ham pirina, rafine pirina ve pirina yağındaki delta-7-stigmastenol değerleri için Ek-3’ün ikinci bölümünde yer alan karar ağaçları dikkate alınır.

    ç) Çeşnili ve/veya aromalı zeytinyağlarına sadece Ek-1’de yer alan kalite ve saflık kriterleri ile ilgili hükümler uygulanır. Bu ürünler için Ek-2’de yer alan duyusal özellikler dikkate alınmaz.

    d) Zeytinyağı diğer sıvı yağlara ve diğer sıvı yağlar zeytinyağına karıştırılamaz.

    Maddeyi koşul ve istisnalarıyla oku
  2. 02Yasak ve kısıtlamalarMadde 7

    Katkı maddeleri

    MADDE 7 – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerde kullanılacak katkı maddeleri, 30/6/2013 tarihli ve 28693 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda Katkı Maddeleri Yönetmeliğinde yer alan hükümlere uygun olur. Bu Yönetmeliğe ilave olarak;

    a) Natürel zeytinyağlarına hiçbir gıda katkı maddesi ilave edilemez.

    b) Rafine zeytinyağı, riviera zeytinyağı, rafine pirina yağı ve pirina yağına rafinasyon işlemi sırasında kaybolan doğal alfa tokoferollerin yeniden kazandırılması amacıyla alfa tokoferol ilavesi yapılabilir. Ancak son üründe alfa tokoferol konsantrasyonu 200 mg/kg’ı geçmez.

    Maddeyi koşul ve istisnalarıyla oku
  3. 03Limit ve ölçütlerMadde 11

    Pestisit kalıntıları

    MADDE 11 – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerdeki pestisit kalıntı miktarları, 25/11/2016 tarihli ve 29899 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Pestisitlerin Maksimum Kalıntı Limitleri Yönetmeliğinde yer alan hükümlere uygun olur.

    Maddeyi koşul ve istisnalarıyla oku
  4. 04Yasak ve kısıtlamalarMadde 14

    Etiketleme

    MADDE 14 – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünler; 26/1/2017 tarihli ve 29960 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliğinde yer alan hükümler ile birlikte aşağıdaki hükümlere de uygun olur:

    g) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ve doğrudan son tüketiciye sunulan ürünler hazır ambalajlı hale getirilmeksizin piyasaya arz edilemez.

    Seçilen hükümlerin tüm bentlerini birlikte göster

    MADDE 14 – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünler; 26/1/2017 tarihli ve 29960 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliğinde yer alan hükümler ile birlikte aşağıdaki hükümlere de uygun olur:

    a) Zeytinyağına çeşni ve/veya aroma ilave edilmesi halinde ürün adından önce çeşni ve/veya aroma maddesinin adı ürün adı ile aynı punto büyüklüğünde olacak şekilde belirtilir.

    b) Sadece natürel sızma zeytinyağları ve natürel birinci zeytinyağları etiketlerinde ilgili mevzuatına uygun olarak coğrafi işaret taşıyabilir.

    c) Pirina yağı hiçbir koşulda zeytinyağı olarak adlandırılamaz.

    ç) 4 üncü maddede yer alan tanımlara uygun olarak üretilmiş zeytinyağlarında aşağıdaki bilgiler de etikette yer alabilir:

    1) Natürel sızma zeytinyağı için; “zeytinin yalnızca mekanik olarak işlenmesi ile elde edilmiş üstün kalitede zeytinyağı.”

    2) Natürel birinci zeytinyağı için; “zeytinin yalnızca mekanik olarak işlenmesi ile elde edilmiş zeytinyağı.”

    3) Riviera zeytinyağı için; “rafinasyona tabi tutulan zeytinyağları ve doğrudan zeytinden elde edilen natürel yağları içerir.”

    4) Pirina yağı için; “pirinanın ekstraksiyonundan elde edilen ham pirina yağının rafinasyonu ile üretilen rafine pirina yağı ve doğrudan zeytinden elde edilen natürel yağları içerir/yağlardan oluşur” veya “Pirina yağının rafinasyonu ile elde edilen yağlar ve doğrudan zeytinden elde edilen natürel yağları içerir.”

    d) “İlk soğuk baskı” ifadesi sadece 27 ˚C’nin altında hidrolik pres kullanılarak zeytin hamurunun ilk mekanik sıkılmasından elde edilen natürel sızma ve natürel birinci zeytinyağları için kullanılabilir.

    e) “Soğuk sıkım” ifadesi zeytin hamurunun 27 ˚C’nin altında perkolasyonu veya santrifüjü ile elde edilen natürel sızma veya natürel birinci zeytinyağları için kullanılabilir.

    f) (Değişik:RG-8/4/2023-32157) Etikette tat ve/veya kokuya ilişkin duyusal özellikler sadece natürel sızma ve natürel birinci zeytinyağı için kullanılır. Bu amaçla, sadece bu Tebliğin Ek-2’sinin ikinci bölümünde yer alan duyusal özelliklere ilişkin ifadeler; 20/11/2014 tarihli ve 29181 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Zeytinyağı ve Pirina Yağı Analiz Metotları Tebliği (Tebliğ No: 2014/53)’nin duyusal özelliklere ilişkin Ek-11’inde yer alan metoda göre değerlendirilmiş olması koşuluyla kullanılır.

    g) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ve doğrudan son tüketiciye sunulan ürünler hazır ambalajlı hale getirilmeksizin piyasaya arz edilemez.

    ğ) Ürün etiketinde asitlik veya maksimum asitlik belirtilecekse, peroksit değeri, mumsu madde, ultraviyole ışında özgül soğurma değerleri ile birlikte aynı yüzde ve aynı boyutta olur.

    Maddeyi koşul ve istisnalarıyla oku
  5. 05Uygulama ve kontrolMadde 17

    Numune alma ve analiz yöntemleri

    MADDE 17 – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerden numune alınması 17/12/2011 tarihli ve 28145 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gıda ve Yemin Resmi Kontrollerine Dair Yönetmelik kapsamında, analizleri ise Türk Gıda Kodeksi Zeytinyağı ve Pirina Yağı Analiz Metotları Tebliğinde belirtilen hükümlere uygun olarak yapılır.

    Maddeyi koşul ve istisnalarıyla oku
  6. 06Uygulama ve kontrolMadde 19

    İdari yaptırım

    MADDE 19 – (1) Bu Tebliğe aykırı davrananlar hakkında 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun ilgili maddelerine göre idari yaptırım uygulanır.

    Maddeyi koşul ve istisnalarıyla oku
  7. 07Geçiş ve tarihlerGeçici madde 1

    Geçiş hükümleri

    (2) 31/12/2019 tarihinden sonra bu Tebliğe aykırı ürünler piyasada bulunamaz.

    Seçilen hükümlerin tüm bentlerini birlikte göster

    GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Halen faaliyet gösteren ve bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünleri üreten işletmeler bu Tebliğin yayımından sonra 1 yıl içinde bu Tebliğ hükümlerine uymak zorundadır.

    (2) 31/12/2019 tarihinden sonra bu Tebliğe aykırı ürünler piyasada bulunamaz.

    Maddeyi koşul ve istisnalarıyla oku
  8. 08Ekleri gözden kaçırmayınEk 1

    Zeytinyağı Özellikleri (Değişik:RG-8/4/2023-32157)

    Bu ekteki Zeytinyağı Özellikleri (Değişik:RG-8/4/2023-32157) başlığını uygulamada ayrıca kontrol edin. Tablo, açıklama ve dipnotları kaynakta birlikte inceleyin.

    Ekin tamamını incele
  9. 09Ekleri gözden kaçırmayınEk 2

    Ek-2

    Bu ekteki Ek-2 başlığını uygulamada ayrıca kontrol edin. Tablo, açıklama ve dipnotları kaynakta birlikte inceleyin.

    Ekin tamamını incele
  10. 10Ekleri gözden kaçırmayınEk 3

    1) Natürel Sızma ve Natürel Birinci Zeytinyağları için Kampesterol Karar Ağacı

    Bu ekteki 1) Natürel Sızma ve Natürel Birinci Zeytinyağları için Kampesterol Karar Ağacı başlığını uygulamada ayrıca kontrol edin. Tablo, açıklama ve dipnotları kaynakta birlikte inceleyin.

    Ekin tamamını incele
↑ Mevzuatın başına dön

KAYNAKÇA

Kaynaklar ve değişiklik geçmişi

Kaynak kontrol tarihi: . Ana metin ve ekler doğrudan Mevzuat Bilgi Sistemi’nin resmî .gov.tr kaynağından aktarılmıştır. Bu sayfa resmî yayın değildir.

  1. Mevzuat Bilgi Sistemi · 23895 ↗

    Ana metnin doğrudan aktarıldığı resmî kayıt. Metin ve ekler bu kayıttaki kaynak dosyalardan aktarılmıştır.

  2. Resmî mevzuat envanteri ↗

    TGK 22.05.2026

  3. Mevzuat Bilgi Sistemi · resmî ek dosyası ↗

    Ekler için tıklayınız.

Yayım ve değişiklikler

03 Mayıs 2023 · RG 32179: Resmî birleştirilmiş metinde işlenen değişiklik.

08 Nisan 2023 · RG 32157: Resmî birleştirilmiş metinde işlenen değişiklik.

17 Eylül 2017 · RG 30183: İlk yayım.

Mevzuat kütüphanesine dön
↑ Başa dön

Kapatmak için Esc tuşuna basın.