Gıda mevzuatında yol arkadaşınız.
MEVZUAT KÜTÜPHANESİYönetmelikNo. 40154

Türk Gıda Kodeksi Beslenme Beyanları Yönetmeliği

Beslenme beyanlarının kullanım koşulları, karşılaştırmalı beyanlar, bilimsel doğrulama ve referans alım miktarları. Tam metin ve 2 ek.

Mevzuat numarası
40154
Resmî Gazete
20.04.2023 · 32169
Metin sürümü
İlk yayım metni
Kaynak kontrolü

Bu metin hakkında

20 Nisan 2023 tarihli düzenlemenin metni, Mevzuat Bilgi Sistemi’nden aktarılmıştır. 17 madde ve 2 ek aynı sayfada sunulur. Yalnızca resmî .gov.tr kaynakları kullanılır. Resmî yayım esas alınır.

BİRİNCİ BÖLÜM

Başlangıç Hükümleri

Madde 1Amaç

#

MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı, tüketiciyi en üst düzeyde korumak için son tüketiciye arz edilen gıdalardaki beslenme beyanlarına ilişkin kuralları belirlemektir.

Madde 2Kapsam

#

MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik; son tüketiciye ve toplu tüketim yerlerine arz edilen gıda hakkında bilgilendirme mevzuatı kapsamında etiketlenmesinde, sunumunda veya reklamında kullanılan beslenme beyanlarına ilişkin kuralları kapsar.

Madde 3Dayanak

#

MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik; 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun 21 inci, 22 nci, 23 üncü, 24 üncü, 27 nci, 28 inci ve 34 üncü maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Madde 4Tanımlar ve kısaltmalar

#

MADDE 4- (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Besin öğesi: Protein, karbonhidrat, yağ, lif, sodyum ve Ek-2’de yer alan Vitaminler ve Mineraller İçin Günlük Referans Alım Değerleri ile bu gruplara ait olan veya bu gruplardan birine giren maddeleri,

b) Beslenme beyanı: Bir gıdanın içerdiği enerji, besin öğeleri veya diğer öğeleri nedeniyle beslenme yönünden aşağıda belirtilen yararlı özelliklere sahip olduğunu belirten, ileri süren veya ima eden herhangi bir mesajı,

1) Enerji için (“Sağlar”, “Azalan veya artan oranda sağlar”, “Sağlamaz”),

2) Besin öğeleri ve/veya diğer öğeler için (“İçerir”, “Azalan veya artan oranlarda içerir”, “İçermez”),

c) Beyan: Mevzuat gereğince zorunlu olmayan, herhangi bir formdaki resimli, grafik veya sembolik gösterimler de dâhil olmak üzere, bir gıdanın kendine özgü özellikleri olduğunu belirten, ileri süren veya ima eden herhangi bir mesaj veya gösterimi,

ç) Bilimsel Komisyon: Bu Yönetmelik kapsamına giren konularda bilimsel değerlendirmeyi yapan ve 24/12/2011 tarihli ve 28152 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Risk Değerlendirme Komite ve Komisyonlarının Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik çerçevesinde Bakanlık tarafından oluşturulan bilimsel komisyonu,

d) Diğer öğe: Besleyici veya fizyolojik etkiye sahip, besin öğesi dışındaki öğeleri,

e) Genel Müdürlük: Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğünü,

f) Ortalama tüketici: Sosyal, kültürel ve lisanla ilgili faktörler dikkate alındığında makul bir seviyede bilgilendirilmiş ve makul seviyede dikkatli ve tedbirli olan tüketiciyi,

g) TGK: Türk Gıda Kodeksini,

ifade eder.

(2) Bu Yönetmelikte geçen ve birinci fıkrada yer almayan tanımlar için, 5996 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinde ve 26/1/2017 tarihli ve 29960 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliğinin 4 üncü maddesinde yer alan tanımlar geçerlidir.

İKİNCİ BÖLÜM

Genel Hükümler

Madde 5Genel hükümler

#

MADDE 5- (1) Beslenme beyanları, bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak piyasaya arz edilen gıdaların etiketi, tanıtımı ve reklâmında kullanılabilir.

(2) Beslenme beyanlarının kullanımı:

a) Belirsiz, yanlış veya yanıltıcı olamaz.

b) Diğer gıdaların beslenme yönünden yeterliliği veya güvenilirliği konusunda şüpheye neden olacak şekilde olamaz.

c) Belirli bir gıdanın aşırı tüketimini destekleyecek veya özendirecek şekilde olamaz.

ç) Çeşitli ve dengeli beslenmenin, genelde besin öğelerini uygun miktarlarda sağlayamayacağını belirtecek, ileri sürecek veya ima edecek şekilde olamaz. Çeşitli ve dengeli beslenme ile yeterli miktarda sağlanamayan besin öğeleri ile ilgili istisnalar, bu istisnaların başvurularına ilişkin koşullar da dahil olmak üzere Bakanlık tarafından belirlenir.

d) Tüketicide endişeye neden olabilecek biçimde; yazılı, resimli, grafik veya sembolik gösterimler vasıtasıyla vücut fonksiyonlarındaki değişiklere atıfta bulunacak şekilde olamaz.

Madde 6İstisnalar

#

MADDE 6- (1) Bu Yönetmelik;

a) 17/2/2005 tarihli ve 25730 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmelik,

b) 1/12/2004 tarihli ve 25657 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Doğal Mineralli Sular Hakkında Yönetmelik,

c) Belirli bir gıda veya gıda grubuna yönelik olarak yayımlanmış olan yatay ve dikey gıda mevzuatı,

hükümleri saklı kalacak şekilde uygulanır.

(2) Bir gıdanın etiketlenmesinde, sunumunda veya reklamında yer alan ve bir beslenme beyanı olarak yorumlanabilecek ticari marka veya özel isim, bu Yönetmelikte yer alan ilgili beslenme beyanı koşullarının karşılanması ve ilgili beyanın da yapılması şartıyla kullanılabilir.

(3) Bir gıdanın etiketlenmesinde, sunumunda veya reklamında yer alan beslenme beyanı ifadelerinin yerine anlamını değiştirmeyecek ve güçlendirmeyecek şekilde eşdeğer ifadelerin kullanılması Bakanlıkça belirlenir.

Madde 7Genel koşullar

#

MADDE 7- (1) Beslenme beyanının yapılabilmesi için aşağıda belirlenen koşulların sağlanması gerekir:

a) Hakkında beyan yapılan bir besin öğesinin veya diğer öğenin bir gıdada veya gıda grubunda bulunması, bulunmaması veya miktarının azaltılmasının, genel kabul görmüş bilimsel kanıtlarla ortaya konulan, yararlı bir besleyici veya fizyolojik etkisinin olduğunun gösterilmesi.

b) Hakkında beyan yapılan besin öğesi veya diğer öğenin son üründe;

1) İlgili mevzuatta tanımlanan belirgin miktarı veya belirgin miktarın mevzuatla belirlenmediği durumlarda, genel kabul görmüş bilimsel kanıtlarla ortaya konulan, besleyici veya fizyolojik etkiyi sağlayacağı iddia edilen miktarda bulunması,

2) Bulunmaması veya genel kabul görmüş bilimsel kanıtlarla ortaya konulan, besleyici veya fizyolojik etkiyi sağlayacak kadar azaltılmış miktarda olması,

c) Uygulanabilir olduğu durumlarda, hakkında beyan yapılan besin öğesi veya diğer öğenin vücut tarafından kullanılabilecek formda olması,

ç) Makul olarak tüketilmesi beklenen gıda miktarının, beyan ile ilgili besin öğesi veya diğer öğeyi (b) bendinin (1) numaralı alt bendinde bahsedilen miktarlarda sağlaması,

d) Beslenme beyanları için üçüncü bölümde belirlenen özel koşulların sağlanması.

(2) Beslenme beyanlarının kullanımına sadece, ortalama tüketicinin beyanda belirtilen yararlı etkileri anlayabilmesi koşuluyla izin verilir.

(3) Beslenme beyanları, kullanım talimatına göre tüketime hazır hale getirilen gıdayı esas alacak şekilde yapılır.

(4) Beyan koşulu porsiyona göre verilen beslenme beyanları ile ilgili değerlendirmelerde, Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliğinin Ek-12’sinde yer alan Gıdaların Porsiyon Büyüklükleri esas alınır. Ürünün tüketim biriminin porsiyon büyüklüğünden daha az olması durumunda, bir porsiyon için belirlenen beyan koşulu ürünün tüketim biriminde sağlanır.

(5) Gıdanın günlük tüketim miktarı üzerinden beslenme beyanı yapılan gıda, beyan edilen etkiyi günlük normal olarak tüketilmesi beklenen miktarlarda göstermelidir. Gerektiğinde bu miktarlar Bakanlıkça belirlenir.

Madde 8Beyanlar için bilimsel doğrulama

#

MADDE 8- (1) Beslenme beyanları genel kabul görmüş bilimsel kanıtlara dayanır ve bunlarla doğrulanır.

(2) Beslenme beyanı yapan gıda işletmecisi, yaptığı beyanın bu Yönetmeliğe uygunluğunu kanıtlamak zorundadır.

(3) Bakanlık, ürünü piyasaya arz eden gıda işletmecisinden bu Yönetmeliğe uygunluğu gösteren ilgili tüm bilgi ve belgeleri sunmasını talep edebilir.

Madde 9Beslenme bildirimi

#

MADDE 9- (1) Markaya özgü olmayan gıdaya ilişkin genel reklam veya tanıtımlar hariç olmak üzere, beslenme beyanı yapılan ürünlerde beslenme bildirimi zorunludur. Verilen bilgiler, Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliğinin 35 inci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen bilgileri içerir. Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliğinin 35 inci maddesinin birinci ve ikinci fıkrasında belirtilen bir besin öğesine ilişkin beslenme beyanında bulunulduğunda besin öğesinin miktarı Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliğinin 36 ncı, 37 nci, 38 inci, 40 ıncı ve 41 inci maddelerine uygun olarak belirtilir.

(2) Beslenme bildiriminde yer almayan ancak bir beslenme beyanı ile ilişkili maddenin miktarı, beslenme bildirimi ile aynı görüş alanı içinde yer alacak şekilde ve Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliğinin 36 ncı, 37 nci ve 38 inci maddelerine göre belirtilir. Söz konusu maddenin miktarı belirtilirken uygun ölçü birimleri kullanılır.

(3) Takviye edici gıdalar için beslenme bildirimi, ilgili gıda kodeksi hükümlerine uygun olarak yapılır.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Beslenme Beyanları

Madde 10Özel koşullar

#

MADDE 10- (1) Gıdaların etiketi, tanıtımı veya reklâmında, sadece Ek-1’de yer alan Beslenme Beyanları, koşullarına uygun olmak kaydı ile yer alabilir.

(2) Ek-1’de yapılacak değişiklikler için, ihtiyaç duyulması halinde Bilimsel Komisyonun görüşüne başvurulabilir.

(3) Bir gıda, beslenme beyanı yapabilme koşullarını doğal bileşiminde bulunan bir besin öğesi veya diğer öğe ile karşılıyorsa, beslenme beyanının önüne “doğal olarak/doğal” ibaresi eklenebilir.

Madde 11Karşılaştırmalı beslenme beyanları

#

MADDE 11- (1) 7/11/2013 tarihli ve 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun hükümleri saklı kalmak kaydıyla karşılaştırmalı beslenme beyanı, ürün çeşitliliği de dikkate alınarak sadece aynı kategorideki aynı ürün adına sahip gıdalar arasında yapılabilir. Gıdada bulunan bir besin öğesinin miktarındaki ve/veya gıdanın enerji değerindeki fark belirtilir ve karşılaştırmalı beyan aynı miktardaki gıda için yapılır. Ek-1’de yer alan Beslenme Beyanları ve Beyan Koşullarında sadece artırılmış veya azaltılmış olanlar için karşılaştırmalı beslenme beyanı yapılabilir.

(2) Karşılaştırmalı beslenme beyanları, söz konusu gıdanın bileşimini, diğer markalara ait gıdalar da dâhil olmak üzere, beslenme beyanı bulundurmalarına izin verilmeyen aynı kategorideki gıdalarla karşılaştırılacak şekilde yapılır.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Madde 12İdari yaptırım

#

MADDE 12- (1) Bu Yönetmeliğe aykırı davrananlar hakkında 5996 sayılı Kanunun ilgili maddelerine göre yaptırımlar uygulanır.

Madde 13Uygulamaya ilişkin düzenlemeler

#

MADDE 13- (1) Gerek görüldüğünde bu Yönetmelik hükümlerinin uygulamasına yönelik hazırlanacak talimat veya kılavuzlar, Bakanlık internet sitesinde yayımlanır.

Madde 14Avrupa Birliği mevzuatına uyum

#

MADDE 14- (1) Bu Yönetmelik, Gıdalarda Yapılan Beslenme ve Sağlık Beyanları Hakkında 20/12/2006 tarihli ve (AT) 1924/2006 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Tüzüğü dikkate alınarak Avrupa Birliği mevzuatına uyum çerçevesinde hazırlanmıştır.

Madde 15Yürürlükten kaldırılan yönetmelik

#

MADDE 15- (1) 26/1/2017 tarihli ve 29960 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Beslenme ve Sağlık Beyanları Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.

Madde 16Yürürlük

#

MADDE 16- (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Madde 17Yürütme

#

MADDE 17- (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Tarım ve Orman Bakanı yürütür.

MEVZUATIN DEVAMI

Ekler

Bu mevzuata ait 2 ek bu sayfada yer alır. Geniş tabloları yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.

  1. Ek-1Beslenme beyanları ve beyan koşulları
  2. Ek-2Referans alım miktarları

Ek-1Beslenme beyanları ve beyan koşulları

#
Ek-1 · Beslenme beyanları ve beyan koşulları · Tablo 1

Enerji / besin öğesi

Beslenme beyanı

Beyan koşulu

Enerji/Kalori / besin öğeleri

Azaltılmış/Daha az (1)

- Enerji / besin öğesi miktarında, benzer bir ürüne göre en az %30’luk bir azalma sağlanması gerekir. (2) (3)

- Enerji değerine ilişkin beyan yapıldığında, toplam enerji değerindeki azalmanın gıdanın hangi özelliğinden kaynaklandığı da belirtilir.

Enerji/Kalori

Düşük

- 100 g katı gıdadaki enerji değerinin 40 kcal (170 kJ)’den fazla olmaması gerekir veya,

- 100 mL sıvı gıdadaki enerji değerinin 20 kcal (80 kJ)’den fazla olmaması gerekir.

- Sofralık tatlandırıcılar için; 1 porsiyondaki enerji değerinin 4 kcal (17 kJ)’den fazla olmaması ve tatlılığın 6 g sakkaroza (yaklaşık 1 tatlı kaşığı sakkaroz) eşdeğer olması gerekir.

Enerjisiz/Kalorisiz

- 100 mL sıvı gıdadaki enerji değerinin 4 kcal (17 kJ)’den fazla olmaması gerekir.

- Sofralık tatlandırıcılar için; 1 porsiyondaki enerji değerinin 0,4 kcal (1,7 kJ)’den fazla olmaması ve tatlılığın 6 g sakkaroza (yaklaşık 1 tatlı kaşığı sakkaroz) eşdeğer olması gerekir.

Yağ

Düşük/Az

- 100 g katı gıdadaki yağ miktarının 3 g’dan fazla olmaması gerekir (4) veya,

- 100 mL sıvı gıdadaki yağ miktarının 1,5 g’dan fazla olmaması gerekir. (4)

Yağsız

- 100 g katı veya 100 mL sıvı gıdadaki yağ miktarının 0,5 g’dan fazla olmaması gerekir. (4)

- ‘Yağsız’ beyanı yapılan gıdalarda, gıdanın yağ miktarında ne kadar azalma olduğunu ifade eden ‘% …. yağsız’ gibi beyanlar yapılamaz.

Doymuş yağ

Düşük/Az

- 100 g katı gıdadaki doymuş yağ asitleri ve trans yağ asitleri toplamının 1,5 g’dan fazla olmaması gerekir veya,

- 100 mL sıvı gıdadaki doymuş yağ asitleri ve trans yağ asitleri toplamının 0,75 g’dan fazla olmaması gerekir ve,

- Doymuş yağ asitleri ve trans yağ asitleri toplamının sağladığı enerji, toplam enerjinin %10’undan fazla olamaz.

Doymuş yağ içermez/ Doymuş yağ yoktur

- 100 g katı veya 100 mL sıvı gıdadaki doymuş yağ asitleri ve trans yağ asitleri toplamının 0,1 g’dan fazla olmaması gerekir.

Omega 3 yağ asitleri

Kaynak/İçerir/…ilaveli

- 100 g ve 100 kcal gıdadaki alfa-linolenik asit (ALA) miktarının en az 0,3 g olması gerekir veya,

- 100 g ve 100 kcal gıdadaki eikosapentaenoik asit (EPA) ve dokosahekzaenoik asit (DHA) miktarları toplamının en az 40 mg olması gerekir.

Yüksek(5)

- 100 g ve 100 kcal gıdadaki alfa-linolenik asit (ALA) miktarının en az 0,6 g olması gerekir veya,

- 100 g ve 100 kcal gıdadaki eikosapentaenoik asit (EPA) ve dokosahekzaenoik asit (DHA) miktarları toplamının en az 80 mg olması gerekir.

Tekli doymamış yağ

Yüksek(5)

Gıdadaki yağ asitlerinin en az %45’inin tekli doymamış yağlardan oluşması ve bu tekli doymamış yağların gıdanın enerjisinin %20’sinden fazlasını sağlaması gerekir.

Çoklu doymamış yağ

Yüksek(5)

Gıdadaki yağ asitlerinin en az %45’inin çoklu doymamış yağlardan oluşması ve bu çoklu doymamış yağların gıdanın enerjisinin %20’sinden fazlasını sağlaması gerekir.

Doymamış yağ

Yüksek(5)

Gıdadaki yağ asitlerinin en az %70’inin doymamış yağlardan oluşması ve bu doymamış yağların gıdanın enerjisinin %20’sinden fazlasını sağlaması gerekir.

Trans yağ

Trans yağ içermez/Trans yağ yoktur

Trans yağ asidi miktarının, yağlarda veya bileşen olarak yağ içeren gıdalarda toplam yağın 100 gramında 1 gramdan az olması gerekir.

Şeker

Düşük/Az

- 100 g katı gıdadaki şeker miktarının 5 g’dan fazla olmaması gerekir veya,

- 100 mL sıvı gıdadaki şeker miktarının 2,5 g’dan fazla olmaması gerekir.

Şekersiz

- 100 g katı veya 100 mL sıvı gıdadaki şeker miktarının 0,5 g’dan fazla olmaması gerekir.

İlave şeker içermez/ Şeker ilavesiz

- Gıdada herhangi bir mono- veya disakkarit veya tatlandırma özelliği için ilave edilen bir başka gıda bulunmaması gerekir. Eğer gıdada doğal olarak şeker bulunuyorsa, gıdanın etiketinde “DOĞAL OLARAK ŞEKER İÇERİR.” ifadesine de yer verilir.

Sodyum/Tuz

Azaltılmış/Daha az

- Sodyum veya eşdeğeri tuz miktarında, benzer bir ürüne göre en az %25’lik bir azalma sağlanması gerekir.

Düşük/Az

- 100 g katı veya 100 mL sıvı gıdada, 0,12 g’dan fazla sodyum veya 0,31 g’dan fazla tuz bulunmaması gerekir.

Çok düşük/Çok az

- 100 g katı veya 100 mL sıvı gıdada, 0,04 g’dan fazla sodyum veya 0,1 g’dan fazla tuz bulunmaması gerekir.

Sodyumsuz/

Tuzsuz

- 100 g katı veya 100 mL sıvı gıdada, 0,005 g’dan fazla sodyum veya 0,013 g’dan fazla tuz bulunmaması gerekir.

Lif

Artırılmış/Daha fazla

- ‘Kaynak’ beyanı için verilen değerlerin sağlanması ve gıdanın benzer bir ürüne göre en az % 30 daha fazla lif içermesi gerekir.

Kaynak/İçerir/…ilaveli

- 100 g gıdadaki lif miktarının en az 3 g olması gerekir veya,

- 100 kcal’deki lif miktarının en az 1,5 g olması gerekir.

Yüksek(5)

- 100 g gıdadaki lif miktarının en az 6 g olması gerekir veya,

- 100 kcal’deki lif miktarının en az 3 g olması gerekir.

Protein

Artırılmış/Daha fazla

- ‘Kaynak’ beyanı için verilen değerlerin sağlanması ve gıdanın benzer bir ürüne göre en az % 30 daha fazla protein içermesi gerekir.

Kaynak/İçerir/…ilaveli

- Gıdanın enerji değerinin en az % 12’sinin protein tarafından sağlanması gerekir.

Yüksek (5)

- Gıdanın enerji değerinin en az % 20’sinin protein tarafından sağlanması gerekir.

Vitaminler ve/veya

Mineraller

Azaltılmış

- Ek-2’de yer alan mikro besin öğeleri için, ürünün içerdiği mikro besin öğesinin beslenme referans değerini karşılama yüzdesinde benzer bir ürüne göre en az 10 birim azalma sağlanması gerekir.

Kaynak/İçerir/…ilaveli

- Gıdadaki vitamin ve/veya mineral miktarının, Ek-2’de tanımlanmış olan belirgin miktarda olması gerekir.

Yüksek(5)

- ‘Kaynak’ beyanı için verilen değerin 2 katının karşılanması gerekir.

(1) Bu beyan için belirlenen koşullara uyan gıdalar için; enerji veya ilgili besin öğesine atıfta bulunacak şekilde ‘… azaltılmış’ veya ‘daha az …’ beyanının etikette yer alması koşuluyla, ilave olarak benzer başka bir beyana da yer verilebilir.

(2) Bu beyan koşulunun yağa ilişkin olanı, yağ içeriğine göre sınıflandırma yapılan gıdalar için geçerli değildir.

(3) Bu beyan koşulu, sodyum/tuz ve Ek-2’de yer alan mikro besin öğeleri (vitaminler ve mineraller) için geçerli değildir.

(4) Bu beyan koşulları, yağ içeriğine göre sınıflandırma yapılan gıdalar için geçerli değildir.

(5) Yüksek ifadesi yerine ‘bol’ ifadesi kullanılabilir.

Ek-2Referans alım miktarları

#

Vitaminler ve Mineraller İçin Günlük Referans Alım Değerleri

1. Bildirimi yapılabilecek vitamin ve mineraller ile bunların beslenme referans değerleri

Ek-2 · Referans alım miktarları · Tablo 1

Besin öğesi

Beslenme referans değeri (1)

Besin öğesi

Beslenme referans değeri (1)

Vitamin A (µg)

800

Klorür (mg)

800

Vitamin D (µg)

5

Kalsiyum (mg)

800

Vitamin E (mg)

12

Fosfor (mg)

700

Vitamin K (µg)

75

Magnezyum (mg)

375

Vitamin C (mg)

80

Demir (mg)

14

Tiamin (mg)

1,1

Çinko (mg)

10

Riboflavin (mg)

1,4

Bakır (mg)

1

Niasin (mg)

16

Manganez (mg)

2

Vitamin B6 (mg)

1,4

Florür (mg)

3,5

Folik asit (µg)

200

Selenyum (µg)

55

Vitamin B12 (µg)

2,5

Krom (µg)

40

Biotin (µg)

50

Molibden (µg)

50

Pantotenik asit (mg)

6

İyot (µg)

150

Potasyum (mg)

2000

(1) Belirlenen besin öğesi referans değerleri dört yaş ve üzeri sağlıklı bireyler için geçerlidir.

2. Vitamin ve mineraller için belirgin miktarın tespit edilmesinde aşağıdaki değerler kullanılır:

a) İçecekler dışındaki ürünler ile süt ve süt ürünleri için, 100 g veya 100 mL ürünün bu bölümde belirtilen beslenme referans değerinin en az %15’ini karşılaması durumunda,

b) İçecekler için, 100 mL ürünün bu bölümde belirtilen beslenme referans değerinin en az %7,5’ini karşılaması durumunda veya,

c) Eğer gıda tek porsiyonluk ambalajda sunuluyorsa veya ambalaj sadece tek tüketim biriminden oluşuyorsa, söz konusu ürünün bu bölümde belirtilen beslenme referans değerinin en az %15’ini karşılaması durumunda,

bu miktar belirgin miktar olarak kabul edilir.

Önemli

Gözden kaçırmayın.

Bu mevzuattaki yasaklar, limitler, uygulama koşulları ve kritik ekler. Her başlıktan ilgili kaynağa ulaşabilirsiniz.

10 dikkat noktası

Okuma kolaylığı için seçilen hükümler kaynak metinden aktarılmıştır. Koşul ve istisnaları birlikte değerlendirmek için ilgili maddenin veya ekin tamamını okuyun.

  1. 01Yasak ve kısıtlamalarMadde 5

    Genel hükümler

    (2) Beslenme beyanlarının kullanımı:

    a) Belirsiz, yanlış veya yanıltıcı olamaz.

    b) Diğer gıdaların beslenme yönünden yeterliliği veya güvenilirliği konusunda şüpheye neden olacak şekilde olamaz.

    c) Belirli bir gıdanın aşırı tüketimini destekleyecek veya özendirecek şekilde olamaz.

    ç) Çeşitli ve dengeli beslenmenin, genelde besin öğelerini uygun miktarlarda sağlayamayacağını belirtecek, ileri sürecek veya ima edecek şekilde olamaz. Çeşitli ve dengeli beslenme ile yeterli miktarda sağlanamayan besin öğeleri ile ilgili istisnalar, bu istisnaların başvurularına ilişkin koşullar da dahil olmak üzere Bakanlık tarafından belirlenir.

    d) Tüketicide endişeye neden olabilecek biçimde; yazılı, resimli, grafik veya sembolik gösterimler vasıtasıyla vücut fonksiyonlarındaki değişiklere atıfta bulunacak şekilde olamaz.

    Seçilen hükümlerin tüm bentlerini birlikte göster

    MADDE 5- (1) Beslenme beyanları, bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak piyasaya arz edilen gıdaların etiketi, tanıtımı ve reklâmında kullanılabilir.

    (2) Beslenme beyanlarının kullanımı:

    a) Belirsiz, yanlış veya yanıltıcı olamaz.

    b) Diğer gıdaların beslenme yönünden yeterliliği veya güvenilirliği konusunda şüpheye neden olacak şekilde olamaz.

    c) Belirli bir gıdanın aşırı tüketimini destekleyecek veya özendirecek şekilde olamaz.

    ç) Çeşitli ve dengeli beslenmenin, genelde besin öğelerini uygun miktarlarda sağlayamayacağını belirtecek, ileri sürecek veya ima edecek şekilde olamaz. Çeşitli ve dengeli beslenme ile yeterli miktarda sağlanamayan besin öğeleri ile ilgili istisnalar, bu istisnaların başvurularına ilişkin koşullar da dahil olmak üzere Bakanlık tarafından belirlenir.

    d) Tüketicide endişeye neden olabilecek biçimde; yazılı, resimli, grafik veya sembolik gösterimler vasıtasıyla vücut fonksiyonlarındaki değişiklere atıfta bulunacak şekilde olamaz.

    Maddeyi koşul ve istisnalarıyla oku
  2. 02Uygulama ve kontrolMadde 6

    İstisnalar

    MADDE 6- (1) Bu Yönetmelik;

    a) 17/2/2005 tarihli ve 25730 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmelik,

    b) 1/12/2004 tarihli ve 25657 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Doğal Mineralli Sular Hakkında Yönetmelik,

    c) Belirli bir gıda veya gıda grubuna yönelik olarak yayımlanmış olan yatay ve dikey gıda mevzuatı,

    hükümleri saklı kalacak şekilde uygulanır.

    Seçilen hükümlerin tüm bentlerini birlikte göster

    MADDE 6- (1) Bu Yönetmelik;

    a) 17/2/2005 tarihli ve 25730 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmelik,

    b) 1/12/2004 tarihli ve 25657 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Doğal Mineralli Sular Hakkında Yönetmelik,

    c) Belirli bir gıda veya gıda grubuna yönelik olarak yayımlanmış olan yatay ve dikey gıda mevzuatı,

    hükümleri saklı kalacak şekilde uygulanır.

    (2) Bir gıdanın etiketlenmesinde, sunumunda veya reklamında yer alan ve bir beslenme beyanı olarak yorumlanabilecek ticari marka veya özel isim, bu Yönetmelikte yer alan ilgili beslenme beyanı koşullarının karşılanması ve ilgili beyanın da yapılması şartıyla kullanılabilir.

    Maddeyi koşul ve istisnalarıyla oku
  3. 03Uygulama ve kontrolMadde 7

    Genel koşullar

    MADDE 7- (1) Beslenme beyanının yapılabilmesi için aşağıda belirlenen koşulların sağlanması gerekir:

    a) Hakkında beyan yapılan bir besin öğesinin veya diğer öğenin bir gıdada veya gıda grubunda bulunması, bulunmaması veya miktarının azaltılmasının, genel kabul görmüş bilimsel kanıtlarla ortaya konulan, yararlı bir besleyici veya fizyolojik etkisinin olduğunun gösterilmesi.

    Seçilen hükümlerin tüm bentlerini birlikte göster

    MADDE 7- (1) Beslenme beyanının yapılabilmesi için aşağıda belirlenen koşulların sağlanması gerekir:

    a) Hakkında beyan yapılan bir besin öğesinin veya diğer öğenin bir gıdada veya gıda grubunda bulunması, bulunmaması veya miktarının azaltılmasının, genel kabul görmüş bilimsel kanıtlarla ortaya konulan, yararlı bir besleyici veya fizyolojik etkisinin olduğunun gösterilmesi.

    b) Hakkında beyan yapılan besin öğesi veya diğer öğenin son üründe;

    1) İlgili mevzuatta tanımlanan belirgin miktarı veya belirgin miktarın mevzuatla belirlenmediği durumlarda, genel kabul görmüş bilimsel kanıtlarla ortaya konulan, besleyici veya fizyolojik etkiyi sağlayacağı iddia edilen miktarda bulunması,

    2) Bulunmaması veya genel kabul görmüş bilimsel kanıtlarla ortaya konulan, besleyici veya fizyolojik etkiyi sağlayacak kadar azaltılmış miktarda olması,

    c) Uygulanabilir olduğu durumlarda, hakkında beyan yapılan besin öğesi veya diğer öğenin vücut tarafından kullanılabilecek formda olması,

    ç) Makul olarak tüketilmesi beklenen gıda miktarının, beyan ile ilgili besin öğesi veya diğer öğeyi (b) bendinin (1) numaralı alt bendinde bahsedilen miktarlarda sağlaması,

    d) Beslenme beyanları için üçüncü bölümde belirlenen özel koşulların sağlanması.

    (2) Beslenme beyanlarının kullanımına sadece, ortalama tüketicinin beyanda belirtilen yararlı etkileri anlayabilmesi koşuluyla izin verilir.

    (3) Beslenme beyanları, kullanım talimatına göre tüketime hazır hale getirilen gıdayı esas alacak şekilde yapılır.

    (4) Beyan koşulu porsiyona göre verilen beslenme beyanları ile ilgili değerlendirmelerde, Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliğinin Ek-12’sinde yer alan Gıdaların Porsiyon Büyüklükleri esas alınır. Ürünün tüketim biriminin porsiyon büyüklüğünden daha az olması durumunda, bir porsiyon için belirlenen beyan koşulu ürünün tüketim biriminde sağlanır.

    Maddeyi koşul ve istisnalarıyla oku
  4. 04Etiket ve beyanMadde 8

    Beyanlar için bilimsel doğrulama

    (2) Beslenme beyanı yapan gıda işletmecisi, yaptığı beyanın bu Yönetmeliğe uygunluğunu kanıtlamak zorundadır.

    Maddeyi koşul ve istisnalarıyla oku
  5. 05Etiket ve beyanMadde 9

    Beslenme bildirimi

    MADDE 9- (1) Markaya özgü olmayan gıdaya ilişkin genel reklam veya tanıtımlar hariç olmak üzere, beslenme beyanı yapılan ürünlerde beslenme bildirimi zorunludur. Verilen bilgiler, Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliğinin 35 inci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen bilgileri içerir. Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliğinin 35 inci maddesinin birinci ve ikinci fıkrasında belirtilen bir besin öğesine ilişkin beslenme beyanında bulunulduğunda besin öğesinin miktarı Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliğinin 36 ncı, 37 nci, 38 inci, 40 ıncı ve 41 inci maddelerine uygun olarak belirtilir.

    Seçilen hükümlerin tüm bentlerini birlikte göster

    MADDE 9- (1) Markaya özgü olmayan gıdaya ilişkin genel reklam veya tanıtımlar hariç olmak üzere, beslenme beyanı yapılan ürünlerde beslenme bildirimi zorunludur. Verilen bilgiler, Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliğinin 35 inci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen bilgileri içerir. Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliğinin 35 inci maddesinin birinci ve ikinci fıkrasında belirtilen bir besin öğesine ilişkin beslenme beyanında bulunulduğunda besin öğesinin miktarı Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliğinin 36 ncı, 37 nci, 38 inci, 40 ıncı ve 41 inci maddelerine uygun olarak belirtilir.

    (2) Beslenme bildiriminde yer almayan ancak bir beslenme beyanı ile ilişkili maddenin miktarı, beslenme bildirimi ile aynı görüş alanı içinde yer alacak şekilde ve Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliğinin 36 ncı, 37 nci ve 38 inci maddelerine göre belirtilir. Söz konusu maddenin miktarı belirtilirken uygun ölçü birimleri kullanılır.

    (3) Takviye edici gıdalar için beslenme bildirimi, ilgili gıda kodeksi hükümlerine uygun olarak yapılır.

    Maddeyi koşul ve istisnalarıyla oku
  6. 06Uygulama ve kontrolMadde 10

    Özel koşullar

    MADDE 10- (1) Gıdaların etiketi, tanıtımı veya reklâmında, sadece Ek-1’de yer alan Beslenme Beyanları, koşullarına uygun olmak kaydı ile yer alabilir.

    Seçilen hükümlerin tüm bentlerini birlikte göster

    MADDE 10- (1) Gıdaların etiketi, tanıtımı veya reklâmında, sadece Ek-1’de yer alan Beslenme Beyanları, koşullarına uygun olmak kaydı ile yer alabilir.

    (2) Ek-1’de yapılacak değişiklikler için, ihtiyaç duyulması halinde Bilimsel Komisyonun görüşüne başvurulabilir.

    Maddeyi koşul ve istisnalarıyla oku
  7. 07Etiket ve beyanMadde 11

    Karşılaştırmalı beslenme beyanları

    MADDE 11- (1) 7/11/2013 tarihli ve 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun hükümleri saklı kalmak kaydıyla karşılaştırmalı beslenme beyanı, ürün çeşitliliği de dikkate alınarak sadece aynı kategorideki aynı ürün adına sahip gıdalar arasında yapılabilir. Gıdada bulunan bir besin öğesinin miktarındaki ve/veya gıdanın enerji değerindeki fark belirtilir ve karşılaştırmalı beyan aynı miktardaki gıda için yapılır. Ek-1’de yer alan Beslenme Beyanları ve Beyan Koşullarında sadece artırılmış veya azaltılmış olanlar için karşılaştırmalı beslenme beyanı yapılabilir.

    Seçilen hükümlerin tüm bentlerini birlikte göster

    MADDE 11- (1) 7/11/2013 tarihli ve 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun hükümleri saklı kalmak kaydıyla karşılaştırmalı beslenme beyanı, ürün çeşitliliği de dikkate alınarak sadece aynı kategorideki aynı ürün adına sahip gıdalar arasında yapılabilir. Gıdada bulunan bir besin öğesinin miktarındaki ve/veya gıdanın enerji değerindeki fark belirtilir ve karşılaştırmalı beyan aynı miktardaki gıda için yapılır. Ek-1’de yer alan Beslenme Beyanları ve Beyan Koşullarında sadece artırılmış veya azaltılmış olanlar için karşılaştırmalı beslenme beyanı yapılabilir.

    (2) Karşılaştırmalı beslenme beyanları, söz konusu gıdanın bileşimini, diğer markalara ait gıdalar da dâhil olmak üzere, beslenme beyanı bulundurmalarına izin verilmeyen aynı kategorideki gıdalarla karşılaştırılacak şekilde yapılır.

    Maddeyi koşul ve istisnalarıyla oku
  8. 08Uygulama ve kontrolMadde 12

    İdari yaptırım

    MADDE 12- (1) Bu Yönetmeliğe aykırı davrananlar hakkında 5996 sayılı Kanunun ilgili maddelerine göre yaptırımlar uygulanır.

    Maddeyi koşul ve istisnalarıyla oku
  9. 09Ekleri gözden kaçırmayınEk 1

    Beslenme beyanları ve beyan koşulları

    Bu ekteki Beslenme beyanları ve beyan koşulları başlığını uygulamada ayrıca kontrol edin. Tablo, açıklama ve dipnotları kaynakta birlikte inceleyin.

    Ekin tamamını incele
  10. 10Ekleri gözden kaçırmayınEk 2

    Referans alım miktarları

    Bu ekteki Referans alım miktarları başlığını uygulamada ayrıca kontrol edin. Tablo, açıklama ve dipnotları kaynakta birlikte inceleyin.

    Ekin tamamını incele
↑ Mevzuatın başına dön

KAYNAKÇA

Kaynaklar ve değişiklik geçmişi

Kaynak kontrol tarihi: . Ana metin ve ekler doğrudan Mevzuat Bilgi Sistemi’nin resmî .gov.tr kaynağından aktarılmıştır. Bu sayfa resmî yayın değildir.

  1. Mevzuat Bilgi Sistemi · 40154 ↗

    Ana metnin doğrudan aktarıldığı resmî kayıt. Metin ve ekler bu kayıttaki kaynak dosyalardan aktarılmıştır.

  2. Mevzuat Bilgi Sistemi · resmî ekler (Word) ↗

    Tablolar, dipnotlar ve varsa şekiller bu resmî ek dosyasından aktarılmıştır.

  3. Resmî Gazete · ilk yayım ↗

    20 Nisan 2023 · 32169.

Yayım ve değişiklikler

20 Nisan 2023 · RG 32169: İlk yayım.

Mevzuat kütüphanesine dön
↑ Başa dön

Kapatmak için Esc tuşuna basın.