# HACCP etkinliğini geçmiş kayıtlarla gösterebiliyoruz. Rutin numune sayısında azaltma mümkün mü?

Canonical: https://gidamevzuati.com/sorular-ve-cevaplar/0f5d8314
Soru ID: 0f5d8314
Soru yazarı: Gıda Mevzuatı
Soru yayın tarihi: 2026-10-12
Soru son düzenleme: 2026-10-12
Cevap yazarı: Gıda Mevzuatı
Cevap yayın tarihi: 2026-10-12
Cevap son düzenleme: 2026-10-12

## Cevap

Madde 7(3) koşullu imkân verir; özellikle işlem/parti kabulü analizi için madde 7(4)deki asgari plan saklıdır.

Dayanak ve kapsam: Genel Ek-1 değerlendirmesinde n numune alınır; gıda satış ve toplu tüketim yerlerinde bir numune alınıp M değerine göre değerlendirme düzenlenir. HACCP kayıtlarıyla azaltma hükmü, belirli parti/işlem kabulü için planın asgari olmasını kaldırmaz.

Dikkat: Perakende istisnasını fabrika parti serbest bırakmaya taşıma. Numune sayısı ve alma sıklığı farklı kavramlardır.

## Dayanaklar

### Türk Gıda Kodeksi Mikrobiyolojik Kriterler Yönetmeliği · Kriterlere ilişkin analizler

Kaynak: https://gidamevzuati.com/mevzuat/41291#madde-6

> MADDE 6- (1) Gıda işletmecisi; iyi hijyen uygulamalarına ve HACCP ilkelerine dayalı prosedürlerinin geçerli kılındığını veya doğrulandığını göstermek için EK-1 ve EK-2’de yer alan mikrobiyolojik kriterlere yönelik uygun analizlerin gerçekleştirilmesini ve bunların kayıtlarının tutulmasını sağlar.
> (2) Gıda işletmecisi; EK-1 ve EK-2’de belirlenmiş numune sayısından az olmamak şartıyla en uygun numune alma sıklığına karar verir. Gıda işletmecisi bu kararı; gıdanın tüketim talimatlarını da dikkate alarak, iyi hijyen uygulamalarına ve HACCP ilkelerine dayalı oluşturulan prosedürlerine göre verir.
> (3) Numune alma sıklığı; gıda güvenilirliği tehlikeye girmeyecek şekilde, gıda işletmesinin büyüklüğü, özelliği ve yapısına göre belirlenebilir.
> (4) Bu Yönetmelik kapsamındaki gıdalardan EK-1’de belirtilen (n) sayıda numune alınır. Ancak gıda satış ve toplu tüketim yerlerinden bir adet numune alınıp, “M” değerine göre değerlendirilir.
> ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
> Numune Alma ve Analiz Metotları İçin Özel Hükümler

### Türk Gıda Kodeksi Mikrobiyolojik Kriterler Yönetmeliği · Numune alma ve analiz metotları

Kaynak: https://gidamevzuati.com/mevzuat/41291#madde-7

> MADDE 7- (1) EK-1, EK-2, EK-3 ve EK-4’te yer alan numune alma planları ve metotları ile analiz metotları referans metot olarak kullanılır.
> (2) Kriterlerin sağlandığını garanti etmek amacıyla numune alınması gerektiğinde bu numuneler, üretim alanlarından ve üretimde kullanılan ekipmanlardan alınır. Buna göre;
> a) Numune almada, ISO 18593 sayılı standart, referans metot olarak kullanılır.
> b) İnsan sağlığı açısından Listeria monocytogenes riski oluşturabilecek tüketime hazır gıda üreten gıda işletmecisi, numune alma planlarının bir parçası olarak üretim alanlarından ve ekipmanlarından da Listeria monocytogenes için numune alır.
> c) Cronobacter spp. riski açısından kurutulmuş bebek formülleri ve devam formülleri üreten gıda işletmecisi, numune alma planlarının bir parçası olarak üretim alanları ve ekipmanlarından da Enterobacteriaceae için numune alır.
> (3) Gıda işletmecisi HACCP ilkelerine dayalı prosedürlerin etkinliğini geriye dönük kayıtlarıyla gösterebiliyorsa, EK-1 ve EK-2’de belirlenen numune alma planlarındaki numune sayısını azaltabilir.
> (4) Analizin amacı, özellikle bir işlemin veya bir gıda partisinin kabul edilebilirliğini belirlemekse EK-1 ve EK-2’de belirtilen numune alma planları en düşük sayı olarak kabul edilir.
> (5) Gıda işletmecisi, bu Yönetmelikte belirtilenlerin dışında diğer bir numune alma ve analiz metodunu kullanabilir. Bu takdirde, kullandığı metotların en az eşdeğer garantiyi sağladığını Bakanlık yetkilisine kanıtlamak zorundadır. Buna göre;
> a) Bu metotlar, alternatif numune alma aşamalarını ve analiz sonuçlarının takibini içerebilir.
> b) EK-2’de yer almayan mikroorganizmalar ve ilgili mikrobiyolojik limitlerin yanı sıra mikrobiyolojik olmayan analizlerin yapılmasına sadece üretim hijyeni kriterleri için izin verilir.
> c) Alternatif analitik metotların kullanımı; EN ISO 16140-2 standardında yer alan protokole göre, EK-1, EK-2 ve EK-3’te belirlenen spesifik referans metoda karşı onaylanması ve EK-1, EK-2 ve EK-3’te belirlenen ve gıda işletmecisi tarafından uygunluğu doğrulanan, ilgili mikrobiyolojik kritere özgü gıda kategorisi için veya EN ISO 16140-2’de bahsi geçen gıda için onaylanması şartıyla kabul edilebilir.
> ç) Alternatif analitik metotlar yerine tescilli metotların kullanımı; EN ISO 16140-2 standardında yer alan protokole göre, EK-1, EK-2 ve EK-3’te belirlenen mikrobiyolojik kriterler ile uygunluğunun doğrulaması için spesifik referans metoda karşı onaylanması ve bağımsız sertifikalandırma kuruluşu tarafından sertifikalandırılması şartıyla kullanılabilir.
> d) Tescilli metodun sertifikasyonu;
> 1) En az beş yılda bir yenileme prosedürleri doğrultusunda yeniden değerlendirmeye tabidir.
> 2) Üreticinin üretim işleminin güvencesinin değerlendirildiğini gösterir.
> 3) Tescilli metodun geçerli sonuçlarının bir özetini veya bu metodun bir referansını ve metodun üretim sürecinin kalite yönetimi hakkında bir hüküm içerir.
> e) Gıda işletmecisi, bu maddede tanımlanan onaylanmış veya sertifikalandırılmış metotların dışındaki analiz metotlarını kullanmak isterse, bu metotlar uluslararası kabul edilmiş protokollere göre onaylanır ve kullanımları Bakanlık tarafından yetkilendirilir.
> DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
> Özel Hükümler