--- title: "Türk Gıda Kodeksi Yenilebilir Kazein ve Kazeinatların Analiz Metodları Tebliği (Tebliğ No:2002/18)" description: "Yenilebilir Kazein ve Kazeinatların Analiz Metodları…: 8 madde, 2 ek. Tam metin, resmî kaynaklar, tablolar ve ilgili gıda mevzuatına bağlantılar." canonical: "https://gidamevzuati.com/mevzuat/40430" language: "tr" image: "https://gidamevzuati.com/assets/og/mevzuat-40430.webp" --- [MEVZUAT KÜTÜPHANESİ](https://gidamevzuati.com/mevzuat)TebliğNo. 40430 # Türk Gıda Kodeksi Yenilebilir Kazein ve Kazeinatların Analiz Metodları Tebliği (Tebliğ No:2002/18) 8 madde ve 2 ek. Numune ve analiz kapsamındaki hükümler, resmî kaynaklar ve ilgili mevzuat bağlantıları. Mevzuat numarası: 40430 Resmî Gazete: 21.03.2002 · 24702 Metin sürümü: Resmî birleştirilmiş metin Kaynak kontrolü: 21.09.2026 [Önemli noktalar 4](https://gidamevzuati.com/mevzuat/40430#onemli)[Metni oku](https://gidamevzuati.com/mevzuat/40430#madde-1)[2 eki incele](https://gidamevzuati.com/mevzuat/40430#ekler)[Resmî kaynağı aç ↗](https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=40430&MevzuatTur=9&MevzuatTertip=5) ### İçindekiler 7 madde + 1 geçici madde · 2 ek ## Bu metin hakkında 21 Mart 2002 tarihli düzenlemenin metni, Mevzuat Bilgi Sistemi’nden aktarılmıştır. 7 madde + 1 geçici madde ve 2 ek aynı sayfada sunulur. [Yalnızca resmî .gov.tr kaynakları](https://gidamevzuati.com/mevzuat/40430#kaynakca) kullanılır. Resmî yayım esas alınır. [Amaç](https://gidamevzuati.com/mevzuat/40430#madde-1)[Kapsam](https://gidamevzuati.com/mevzuat/40430#madde-2) **TÜRK GIDA KODEKSİ YENİLEBİLİR KAZEİN VE KAZEİNATLARIN ANALİZ METODLARI TEBLİĞİ** **(TEBLİĞ NO:2002/18)** **Amaç** **Madde 1-**Bu Tebliğin amacı, yenilebilir kazein ve kazeinatların analiz metodlarını belirlemektir. **Kapsam** **Madde 2-** Bu Tebliğ, yenilebilir kazein ve kazeinatların analiz metodlarını kapsar. **Hukuki dayanak** **Madde 3-** Bu Tebliğ, 16/11/1997 tarihli ve 23172 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği’ne göre hazırlanmıştır. **Analiz metodları** **Madde 4-** Analiz metodları, genel ilkeler EK-I’e uygun olarak aşağıdaki şekilde uygulanır: a) Yenilebilir asit kazein, yenilebilir rennet kazein ve kazeinatlarda nem tayini EK-II’deki 1 inci metoda göre yapılır. b) Yenilebilir asit kazein, yenilebilir rennet kazein ve kazeinatlarda protein tayini EK-II’deki 2 nci metoda göre yapılır. c) Yenilebilir asit kazeinde titre edilebilir asitlik tayini EK-II’deki 3 üncü metoda göre yapılır. d) Yenilebilir asit kazeinde P2 05 içeren kül tayini EK-II’deki 4 üncü metoda, yenilebilir rennet kazeinde P2 05 içeren kül tayini [Ek - 2](https://gidamevzuati.com/mevzuat/40430#ek-2)’deki 5 inci metoda göre yapılır. e) Kazeinatlarda pH tayini EK-II’deki 6 ncı metoda göre yapılır. **Avrupa Birliği’ne uyum** **Madde 5-** Bu Tebliğ, 85/503/EEC sayılı “Kazein ve Kazeinatların Analiz Metodları” Komisyon Direktifi dikkate alınarak, Avrupa Birliği’ne uyum kapsamında hazırlanmıştır. Bu Tebliğ, laboratuvarların ilgili mevzuatlarına uygun denenmiş ve bilimsel geçerliliği olan metodleri kullanmasını engellemez. Avrupa Birliği ile olan ilişkilerde zorunlu olarak uygulanır. **Geçici Madde 1-**Halen faaliyet gösteren ve bu Tebliğ kapsamında yer alan numune alma metodlarını kullanan kurum ve kuruluşlar 1 yıl içerisinde bu Tebliğ hükümlerine uymak zorundadırlar. **Yürürlük** **Madde 6-** Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer. **Yürütme** **Madde 7-** Bu Tebliğ hükümlerini Sağlık Bakanı ile Tarım ve Köyişleri Bakanı yürütür. MEVZUATIN DEVAMI ## Ekler Bu mevzuata ait 2 ek bu sayfada yer alır. Geniş tabloları yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz. 1. [Ek-1Genel İlkeler](https://gidamevzuati.com/mevzuat/40430#ek-1) 2. [Ek-2Analiz Metodları](https://gidamevzuati.com/mevzuat/40430#ek-2) **EK - I** **Genel İlkeler** **1. Numunenin Analize Hazırlanması** 1.1. Genel Laboratuvara analiz için gelen numune miktarı en az 200 gram olmalıdır. 1.2. Örneğin analize hazırlanması 1.2.1. Numunenin içinde topak vb. varsa, örnek yeterli kapasitedeki hava geçirmez bir kaba aktarıldıktan sonra iyice karıştırılır ve kap birkaç kez sallanarak ve alt üst edilerek topaklar parçalanır. 1.2.2. Numuneyi temsil eden, iyice karışmış yaklaşık 50 g deney örneği, 3.3’de anlatılan deney eleğine alınır. 1.2.3. 50 g’lık kısmın tamamı veya ağırlıkça en az % 95’i elekten geçerse, 1.2.1’deki gibi hazırlanan örnek analiz için kullanılır. 1.2.4. Eğer örnek 1.2.3’deki eleme kriterlerine uymuyorsa, örneğin 50 g’lık kısmı 3.4’de bahsedilen öğütücü ile 1.2.3’deki koşulu sağlayıncaya kadar öğütülür. Öğütülmüş örneğin tümü örnek miktarının iki katı hacimdeki hava geçirmez bir kaba hemen aktarılır. Tekrar sallanarak ve alt üst edilerek iyice karıştırılır. Bu işlemler sırasında, ürünün nem içeriğinde bir değişiklik olmaması için gerekli önlemler alınır. 1.2.5. Deney örneği hazırlandıktan sonra tayinler mümkün olduğunca kısa sürede yapılır. 1.3. Kaplar Örnek, daima hava ve nem geçirmez bir kapta muhafaza edilmelidir. **2. Reaktifler** 2.1. Su 2.1.1. Metinde kullanılan çözelti, seyreltme veya yıkama amaçları için kullanılan su terimi; distile su veya en azından eşit saflıktaki demineralize suyu tanımlamaktadır. 2.1.2. Çözelti veya seyreltme ifadesinden, daha farklı bir nitelendirme yapılmamışsa, sulu çözelti veya suyla seyreltme anlaşılır. 2.2. Kimyasallar Bütün kimyasallar analitik saflıkta olmalıdır. Aksi takdirde özellikleri belirtilmelidir. **3. Cihazlar** 3.1. Cihazların Listesi Cihazlar, yalnız özel kullanımlı cihazlar ve belirli özelliklere sahip cihazları içerir. 3.2. Analitik terazi, 0.1 mg hassasiyetle tartım yapabilen 3.3. Deney eleği Deney elekleri 200 mm çapı olan, kapaklarla uyumlu, nominal çapı 500 µm olan tel örgüden yapılmış olmalıdır. Elekler, toplama kabıyla uyumlu olmalıdır. 3.4. Öğütücü Gerekli durumlarda deney örneğini öğütmek için kullanılır. Aşırı ısı oluşumu ve nem kaybı veya nem emilimi olmaksızın öğütme işlemi yapılabilmesi için çekiçli değirmen kullanılmamalıdır. **4. Sonuçların Açıklanması** 4.1.Sonuçlar Analiz raporlarında belirtilen sonuç, metodun tekrarlanabilirlik kriterine uyan iki tayinden elde edilen ortalama değer olmalıdır. 4.2.Yüzde olarak hesaplama Aksi belirtilmedikçe, sonuç örnek kütlesinde yüzde olarak hesaplanır. **5. Deney Raporu** Deney raporunda, sonuçlarla birlikte kullanılan analiz metodu da belirtilmelidir. Ayrıca, raporda sonuçları etkileyebilen her durum ve işlemin ayrıntıları da belirtilmelidir. Deney raporunda, örneğin tanımlanması için gerekli tüm bilgiler verilmelidir. **EK – II** **Analiz Metodları** **Metod 1: Nem Miktarının Tayini** **1. Uygulama Alanı ve amacı** Bu metod, yenilebilir asit kazein, yenilebilir rennet kazein ve kazeinatlarda nem miktarının saptanmasında kullanılır. **2. Tanım** Kazeinler ve kazeinatların nem miktarı; belirtilen metodla kütle kaybının tayin edilmesidir. **3. Prensip** Deney örneğinin atmosferik basınç altında 102 ± 1 oC'lik etüvde sabit ağırlığa kadar kurutulduktan sonra, kalan kütlesi tayin edilir. Kütle kaybı, örneğin kütlesinde yüzde olarak hesaplanır. 4. Cihaz ve Malzemeler 4.1. Analitik terazi 4.2. Petri; nikel, alüminyum, paslanmaz çelik veya cam gibi deney şartlarında aşınmaz malzemeden yapılmış, düz tabanlı, sıkıca kapanan ve kolayca açılabilen kapaklı, 60-80 mm çapında ve yaklaşık 25 mm derinliğinde. 4.3.Etüv; havalandırma yapılabilen, 102 ± 1 oC 'de termostatik olarak ayarlanabilen, sıcaklığı eşit dağıtan. 4.4.Desikatör; yeni aktive edilmiş silikajel veya dengi nem çekici bir madde içeren, nem belirleyici indikatörü bulunan. 4.5.Maşa; petrileri tutmaya uygun. 5. İşlem 5.1. Deney örneğinin hazırlanması EK-I genel ilkelerin 1.2. maddesinde belirtildiği şekilde hazırlanır. 5.2. Petrinin hazırlanması 5.2.1. Petri ve kapağı açık olarak 102 ± 1 oC'deki etüvde en az 1 saat tutulur. 5.2.2. Kapak petrinin üzerine konur, kapalı petri desikatöre yerleştirilir. Oda sıcaklığına kadar soğumaya bırakılır. 0.1 mg hassasiyette tartılır (mo). 5.3. Deney örneği 3-5 gram deney örneği petriye alınır, kapağı kapatılır ve 0.1 mg hassasiyetle tartılır (m1). 5.4.Tayin 5.4.1. Petrinin kapağı açılır ve kapağı ile petri 102 ± 1 oC'de tutulan etüvde 4 saat bırakılır. 5.4.2. Kapağı petrinin üzerine kapatılır ve desikatöre alınır. Oda sıcaklığına kadar soğumaya bırakılır ve 0.1 mg hassasiyetle tartılır. 5.4.3.Petri, kapağı açık olarak 1 saat etüvde bekletilir. Sonra 5.4.2 işlemi tekrarlanır. 5.4.4. Eğer 5.4.3 de elde edilen kütle, 5.4.2 de elde edilen kütleden 1 mg’dan daha fazla olursa 5.4.3 işlemi tekrarlanır. Kütlede bir artma olursa hesaplamada en düşük kaydedilen kütle kullanılır. Son ağırlık m2 olarak kaydedilir. Toplam kurutma zamanı normal olarak altı saati aşmamalıdır. **6. Sonuçların açıklanması** 6.1. Formül ve hesaplama yöntemi Örneğin; kurutmadaki kütle kaybı, örnek yüzdesi olarak 0.01 mg hassasiyetle aşağıdaki formülle hesaplanır: ![Resmî ekte yer alan şekil veya formül](https://gidamevzuati.com/assets/legislation/40430-f3eaf77ac9cca515.jpg) m0 = Petri ve kapağının işlem 5.2 den sonraki kütlesi, g m1 = Petri ve kapağının ve deney örneğinin kurutmadan önceki kütlesi, g m2 = Petri ve kapağının ve deney örneğinin kurutmadan sonraki kütlesi, g 6.2. Tekrarlanabilirlik Aynı koşullarda, aynı analizci tarafından, aynı anda veya hızlı şekilde birbiri ardına aynı örnek için yapılan iki analiz sonucu arasındaki fark, örneğin her 100 g’ı için 0.1 g nemi geçmemelidir. Tekrarlanabilirlik aralığının % 95'e ulaşması halinde metod doğru olarak kabul edilir ve yürütülür. **Metod 2: Protein Miktarı Tayini** **1. Uygulama Alanı ve Amacı** Bu metod, amonyum kazeinat, diğer amonyumlu bileşikler veya protein yapısında olmayan azotlu bileşikleri içerenler hariç, yenilebilir asit kazeinler, yenilebilir rennet kazeinleri ve kazeinatların protein miktarının saptanmasında kullanılır. **2. Tanım** Protein miktarı; metodda belirtildiği gibi tayin edilen azot miktarının, 6.38 ile çarpılarak sonucun kütlede yüzde olarak ifade edilmesidir. **3. Prensip** Deney örneği, potasyum sülfat ve sülfürik asit karışımı ile bakır (II) sülfat çözeltisinin katalizatörlüğü eşliğinde parçalanır ve organik azot, inorganik azota çevrilir. Amonyak distile edilerek borik asit çözeltisi içine absorbe edilir ve standart hidroklorik asit çözeltisi ile titre edilir. Tayin sonucu bulunan azot miktarı 6.38 ile çarpılarak protein miktarı bulunur. **4. Reaktifler** 4.1. Sülfürik asit, konsantre, (H2 SO4) 1.84 g/mL 4.2. Potasyum sülfat, susuz (K2 SO4) 4.3. Bakır (II) sülfat pentahidrat (CuSO4 5H2O) 4.4**.** Sakaroz (C12 H22O11) 4.5**.** Borik asit çözeltisi, 40 g/L 4.6. Sodyum hidroksit çözeltisi, % 30 (kütle/kütle) karbonatsız 4.7. Hidroklorik asit çözeltisi, 0.1 M 4.8. Karışık indikatör; en az % 95 (hacim/hacim) etanol ile hazırlanmış 2 g/L’lik metil kırmızısı çözeltisi ve en az % 95 (hacim/hacim) etanol ile hazırlanmış 1 g/L’lik metilen mavisi çözeltisinin eşit hacimlerinin karışımı. **5. Cihaz ve malzemeler** 5.1. Analitik terazi. 5.2. Kjeldahl balonu, 500 mL kapasiteli. 5.3. Parçalayıcı cihaz, Kjeldahl balonuna (5.2) tutturmak için eğik pozisyonda ve sıvı yüzeyinin üzerindeki boyun bölgesini ısıtmayacak biçimde olan bir ısıtma aygıtı. 5.4. Kondenser, düz iç borulu. 5.5. Traşlı cam bir dirsek ve lastik bir boru ile kondenserin (5.4) alt ucuna bağlı emniyet ampullü dış boru. Eğer bağlantı lastik boru ile yapılıyorsa camların alt kısımları birbirine yakın olmalıdır. 5.6. Kjeldahl balonuna (5.2) ve kondensere (5.4) tamamiyle kapatabilen yumuşak bir lastik veya diğer bir uygun tıpayla bağlı, sıçrama başlığı. 5.7. Erlen, 500 mL kapasiteli. 5.8. Mezürler, 50 mL ve 100 mL kapasiteli. 5.9. Büret, 0.1 mL olarak derecelendirilmiş 50 mL kapasiteli. 5.10. Kaynama taşları. 5.10.1. Parçalama için, küçük sert porselen parçacıkları ve cam boncuklar. 5.10.2. Distilasyon için, yeni aktive edilmiş süngertaşı parçaları. **6. İşlem** 6.1. Deney örneği, genel ilkelerin 1.2. maddesinde anlatıldığı şekilde hazırlanır. 6.2. İnorganik azot varlığı için testEğer amonyum kazeinat veya başka bir amonyum bileşiğinden şüphe ediliyorsa aşağıdaki deney yürütülür. 1 gram örnek, 10 mL su ve 100 mg magnezyum oksit içeren küçük bir erlene ilave edilir ve erlenin çeperine yapışmış herhangi bir magnezyum oksit varsa bu yıkanarak erlenin içerisine alınır. Erlen, mantar bir tıpa ile erlen boynu ile tıpa arasına nemlendirilmiş litmus kağıdı parçası sıkıştırılarak kapatılır. Erlenin içindekiler dikkatlice karıştırılır ve 60-65 oC'de ayarlı su banyosunda ısıtılır. Eğer litmus kağıdı rengi, 15 dakikada maviye dönerse amonyak mevcuttur ve metod uygulanamaz. 6.3. Şahit deney Örneğin azot varlığının tespiti için aynı cihazlar, aynı miktarda bütün reaktifler ve 6.5'de tarif edilen işlem kullanılarak deney örneği yerine, 0.5 g sakaroz kullanılarak şahit deneyi yapılır (4.4). Eğer şahit deneyinde; titrasyonda 0.1 M’lik asitten, 0.5 mL’den daha fazla harcanırsa reaktifler kontrol edilerek, saf olmayan reaktif veya reaktifler saflaştırılır veya değiştirilir. 6.4. Deney örneği **Kjeldahl balonuna 0.3-0.4 g deney örneği (6.1) 0.1 mg duyarlılıkla tartılır.** 6.5. Deney 6.5.1. Balona birkaç tane porselen parçası veya cam boncuk (5.10.1) ve 10 g susuz potasyum sülfat (4.2) ilave edilir. Üzerine 0.2 g bakır (II) sülfat (4.3) eklenerek biraz su ile balonun boyun kısmında kalanlar yıkanır. 20 mL konsantre sülfürik asit (4.1) ilave edilerek balon içeriği karıştırılır. Parçalama cihazında (5.3) köpük kesilinceye kadar ısıtılır ve çözelti berraklaşıp soluk yeşil-mavi renk oluşuncaya kadar dikkatlice kaynatılır. Isıtma sırasında balon düzenli olarak döndürülür. Buharın, balonun boyun kısmının ortasından yoğunlaşması için ısı ayarlanarak kaynatmaya devam edilir. Lokal ısınma fazla olmayacak şekilde 90 dakika ısıtmaya devam edilir. Oda ısısına kadar soğutulur, 20 mL kadar su ve bir parça sünger taşı (5.10.2) dikkatlice ilave edilir. Karıştırılır ve tekrar soğutulur. 6.5.2. 50 mL borik asit çözeltisi (4.5) erlene 4 damla indikatör (4.8) ile birlikte aktarılır ve karıştırılır. Erlen kondenser altında (5.4) dış borunun (5.5) başı borik asit çözeltisine girecek şekilde yerleştirilir. Mezür kullanılarak Kjeldahl balonuna 80 ml sodyum hidrosit çözeltisi (4.6) balon eğik pozisyonda tutularak, balonun kenarından aşağıya doğru yavaşça ilave edilir ve böylece sodyum hidroksit çözeltisinin alt fazı oluşturması sağlanır. Kjeldahl balonu, sıçrama-başlığı (5.6) vasıtası ile derhal kondensere bağlanır. Kjeldahl balonun içeriği dikkatlice döndürülerek karıştırılır. Köpüklenmemesine dikkat edilerek kaynatılır. Yaklaşık 30 dakika içinde 150 mL distilat toplanana kadar distilasyona devam edilir. Distilat 25 oC'nin altında bir ısıda olmalıdır. Distilasyonun bitiminden hemen önceki 2 dakika içinde erlen, dış borunun ucu asit çözeltisinin içerisinde daha fazla kalmaması için aşağı alınır ve uç kısım su ile yıkanır. Isıtma durdurulur, dış boru uzaklaştırılır, dış kısım ve iç duvarlar biraz su ile yıkanır ve erlende toplanır. 6.5.3.Erlendeki distilat, standart volumetrik hidroklorik asit çözeltisi (4.7) kullanılarak titre edilir. **7. Sonuçların açıklanması** 7.1. Formül ve hesaplama yöntemi Protein miktarı, aşağıdaki formülde verildiği şekilde kütleye oranı olarak hesaplanır . ![Resmî ekte yer alan şekil veya formül](https://gidamevzuati.com/assets/legislation/40430-5f5a6555285dd34b.jpg) V1 : Deneyde (6.5) kullanılan standart volumetrik hidroklorik asit çözeltisinin (4.7) hacmi, mL V2 : Şahit deneyde (6.3) kullanılan standart volumetrik hidroklorik asit çözeltisinin (4.7) hacmi,mL T : Standart volumetrik hidroklorik asit çözeltisinin (4.7) mol/L’nin etki faktörü. m : Örnek miktarı, g. Protein miktarı % 0.1 duyarlılıkla hesaplanır. **7.2** Tekrarlanabilirlik Aynı koşullarda, aynı analizci tarafından, aynı anda veya hızlı şekilde birbiri ardına aynı örnek için yapılan iki analizin sonuçları arasındaki fark, örneğin her 100 gramı için 0.5 gram proteini geçmemelidir. Tekrarlanabilirlik aralığının % 95'e ulaşması halinde metod doğru olarak kabul edilir ve yürütülür. **Metod 3: Titrasyon Asitliği Tayini** **1.** **Uygulama alanı ve amac**ı Metod, yenilebilir asit kazeinlerin titrasyon asitliğinin saptanmasında kullanılır. **2. Tanım** Asit kazeinlerin titrasyon asitliği; ürünün 1 gram sulu ekstraktını nötralize etmek için gereken 0.1 M’lik standart sodyum hidroksit çözeltisinin mililitre olarak hacmidir. **3. Prensip** Örneğin sulu ekstraktı 60 oC'de elde edilir ve süzülür. Süzüntünün fenolftalein indikatörü kullanılarak standart sodyum hidroksite karşı titre edilmesi ilkesine dayanır. **4. Reaktifler** Metodun uygulanmasında veya reaktiflerin hazırlanmasında kullanılan su, kullanılmadan önce 10 dakika kaynatılarak karbondioksitten arındırılır. 4.1**.**Sodyum hidroksit çözeltisi, 0.1 M 4.2**.** Fenolftalein indikatör çözeltisi; 10 g/L, 10 g fenolftalein etanolde (% 95 v/v) çözülür ve etanol ile bir litreye tamamlanır. 5. Cihaz ve malzemeler 5.1. Analitik terazi. 5.2. Erlen, 500 ml kapasiteli tıraşlı boynu ve tıraşlı cam kapağı olan. 5.3. Pipet, 100 mL kapasiteli. 5.4. Pipet, 0.5 mL indikatör çözeltisi (4.2) ölçmeye uygun. 5.5. Erlen, 250 mL kapasiteli. 5.6. Mezür, 250 mL kapasiteli. 5.7**.** Büret, 0.1 mL derecelendirilmiş. 5.8. Su banyosu, 60 ± 2 oC sıcaklıkta tutulabilen. 5.9. Uygun filtre. **6. İşlem** 6.1. Örneğinin hazırlanması: Genel ilkelerin 1.2. maddesinde anlatıldığı şekilde. 6.2. Örnek Yaklaşık 10 g örnek (6.1), 10 mg duyarlılıkla tartılır ve erlene aktarılır (5.2). 6.3. Deney 250 mL’lik mezür kullanılarak, 200 mL yeni kaynatılmış ve 60 oC'ye soğutulmuş su ilave edilir. Kapağı ile erlen kapatılır, çevrilerek karıştırılır ve 60 oC’deki (5.8) su banyosunda 30 dakika bekletilir. Yaklaşık 10 dakikalık aralarla erlen çalkalanır. Filtre edilir ve süzüntü yaklaşık 20 oC'ye soğutulur. Süzüntü berrak olmalıdır. Soğutulmuş süzüntüden erlene (5.5), pipetle 100 mL (5.3) alınır. Fenolftalein indikatör çözeltisinden (4.2) 0.5 mL pipetle (5.4) ilave edilir. Standart volumetrik sodyum hidroksit çözeltisi (4.1) ile açık pembe renk oluşuncaya ve en az 30 saniye sabit kalıncaya kadar titre edilir. Titrasyonda harcanan çözelti hacmi 0.01 mL duyarlılıkla kaydedilir. **7. Sonuçların Açıklanması** 7.1. Formül ve hesaplama yöntemiYenilebilir asit kazeinin titrasyon asitliği aşağıdaki formülde verildiği şekilde hesaplanır: ![Resmî ekte yer alan şekil veya formül](https://gidamevzuati.com/assets/legislation/40430-0864c8e2fa3390fd.jpg) V : Deneyde kullanılan standard volumetrik sodyum hidroksit çözeltisinin (4.1) hacmi, mL T : Deneyde kullanılan standart volumetrik sodyum hidroksit çözeltisinin (4.1) mol/L’deki tesir derecesi. m : Örnek miktarı, g Titrasyon asitliği iki ondalık hanesi verilerek hesaplanır. 7.2. Tekrarlanabilirlik Aynı koşullarda, aynı analizci tarafından, aynı anda veya hızlı şekilde birbiri ardına aynı örnek için yürütülen iki analizin sonuçları arasındaki fark, ürünün her bir gramı için 0.1 M sodyum hidroksit çözeltisinin 0.02 mL’sini geçmemelidir. Tekrarlanabilirlik aralığının % 95'e ulaşması halinde metod doğru olarak kabul edilir ve yürütülür. **Metod 4: Kül Tayini (P****2********0****5****içeren)** **1. Uygulama alanı ve amacı** Bu metod, yenilebilir asit kazeinlerin P2 05 içeren kül miktarının saptanmasında kullanılır. **Tanım** Yenilebilir asit kazeinlerin P2 05 içeren kül miktarı; metodda belirtilen işlemler sonucunda elde edilen kalıntı miktarıdır. **3. Prensip** Örneğin bütün organik fosforlarını bağlamak için magnezyum asetat çözeltisi ilave edilerek, 825 ± 25oC'de kül haline getirilmesi ve elde edilen kül miktarından, magnezyum asetattan kaynaklanan kül miktarının çıkarılması ilkesine dayanır. **4. Reaktif** 4.1. Magnezyum asetat tetrahidrat çözeltisi; 120 g/L, 120 gram magnezyum asetat tetrahidrat [Mg(CH3 C02)2 4 H20] suda çözülür ve bir litreye su ile tamamlanır. **5. Cihazlar ve malzemeler:** 5.1. Analitik terazi. 5.2. Pipet, 5 mL kapasiteli 5.3. Silika veya platin kaplar, yaklaşık 70 mm çapında ve 25 -50 mm derinlikte. 5.4. Etüv, 102 ± 1 oC’a ayarlanabilen. 5.5.Kül fırını, 825 ± 25oC'a ayarlanabilen. 5.6. Su banyosu, kaynatma özelliğinde. 5.7. Desikatör; nemi belirleyici indikatörü bulunan yeni aktive edilmiş silika jel veya eşit özellikte nem çekici madde içeren. **6. İşlem** 6.1. Örneğin hazırlanması: **Genel ilkeler** 1.2. maddesinde tarif edildiği gibi. 6.2. Kapların hazırlanması 825 ± 25 oC’ye ayarlanmış kül fırınında (5.5) iki kap (A ve B) 30 dakika süreyle ısıtılır. Kaplar soğumaya bırakılır, desikatöre (5.7) alınarak oda sıcaklığına soğutulur ve 0.1 mg duyarlılıkla tartılır. 6.3. Deney örneği Yaklaşık 3 gram deney örneği (6.1), 0.1 mg duyarlılıkla, tartılarak hazırlanan kaplardan birine (A) konur. 6.4. Deney Pipetle (5.2) kaba (A) tam olarak 5 mL magnezyum asetat çözeltisi konur (4.1) ve bütün deney örneğinin nemlenmesi için 20 dakika bekletilir. Hazırlanmış diğer kaba (B) pipetle (5.2) tam olarak 5 mL magnezyum asetat çözeltisi (4.1) konur. Her iki kaptaki (A ve B) içerikler kaynayan su banyosunda (5.6) kuruyuncaya kadar bekletilir. Daha sonra kaplar, 102 ± 1oC’a ayarlanmış fırına konarak 30 dakika tutulur. A kabı içindekilerle birlikte kısık alevde sıcak plak üzerinde veya I/R lambası altında deney örneği tamamen kömür haline gelene kadar aleve sıçramamasına dikkat ederek ısıtılır. Her iki kap (A ve B) 825 ± 25oC'de kül fırınına (5.5) konur ve en az 1 saat, A kabındaki bütün karbon yok oluncaya kadar tutulur ve soğumaya bırakılır. Sonra desikatöre (5.7) alınarak oda sıcaklığına kadar soğutulur ve 0.1 mg duyarlılıkla tartılır. İşlem yaklaşık 30 dakika elektrikli fırında (5.5) ısıtarak, soğutarak ve tartarak kütle içeriği 1 mg içinde sabit kalana kadar veya artana kadar tekrar edilir minimum kütle kaydedilir. **7. Sonuçların açıklanması** 7.1. Hesaplama yöntemi Örnekteki P2O5 içeren kül miktarı, aşağıdaki formülde verildiği şekilde kütleye oranı olarak ifade edilir. ![Resmî ekte yer alan şekil veya formül](https://gidamevzuati.com/assets/legislation/40430-d7d189dc8f5ca692.jpg) mo= Örnek miktarı, g,m1= A kabının ve kalıntının kütlesi,g m2 = Hazırlanmış A kabının kütlesi,g m3 = B kabının ve kalıntının kütlesi,g m4 = Hazırlanmış B kabının kütlesi.g Sonuç %0.01 duyarlılıkla hesaplanır. 7.2. Tekrarlanabilirlik Aynı koşullarda, aynı analizci tarafından, aynı anda veya hızlı şekilde birbiri ardına aynı örnek için yürütülen iki analizin sonuçları arasındaki fark, 100 g örnek için 0.1 gramı geçmemelidir. Tekrarlanabilirlik aralığının %95'e ulaşması halinde metod doğru olarak kabul edilir ve yürütülür. Metod 5: Kül Tayini (P2O5 içeren)1. Uygulama Alanı ve AmacıBu metod, yenilebilir rennet kazeininin P2 05 içeren kül miktarını tayin eder.2. Tanım Yenilebilir rennet kazeinlerinin P2O5 içeren kül miktarı; metodda belirtilen işlemler sonucunda elde edilen kalıntı miktarıdır. **3. Prensip** Deney örneğinin 825 ± 25oC'de sabit ağırlığa erişinceye kadar kül haline getirilmesi ve kalıntının tartılarak, örneğin kütlesinde yüzde olarak ifade edilmesidir. **4. Cihazlar ve malzemeler** 4.1. Analitik terazi. 4.2**.**Silika veya platin kaplar; yaklaşık 70 mm çap ve 25-50 mm derinlikte. 4.3. Kül fırını; hava sirkülasyonlu 825 ± 25oC'a ayarlanabilen. 4.4. Desikatör; nemi belirleyici indikatörü bulunan yeni aktive edilmiş silika jel veya eşit özellikte nem çekici madde içeren. **5. İşlem:** 5.1**.**Örneğinin hazırlanması Genel ilkeler 1.2. maddesinde anlatıldığı gibi. 5.2. Kabın Hazırlanması 825 ± 25 oC’a ayarlanmış kül fırınında (4.3) kap (4.2) 30 dakika süre ile ısıtılır. Kap soğumaya bırakılır, sonra desikatöre (4.4) alınarak oda sıcaklığına kadar soğutulur ve 0.1 mg duyarlılıkla tartılır. 5.3. Deney Örneği Yaklaşık 3 g deney örneği (5.1) 0.1 mg duyarlılıkla hazırlanan kaba tartılır. 5.4. Deney Kap içindekilerle birlikte kısık alevde sıcak plak üzerinde veya I/R lambası altında örnek tamamen kömür haline gelene kadar, aleve sıçramamasına dikkat edilerek ısıtılır. Kap 825 ± 25 oC’ye ayarlanmış tutulmuş kül fırınına (4.3) konur ve en az 1 saat, kaptaki bütün karbon yok oluncaya kadar tutulur. Kap soğumaya bırakılır ve desikatöre (4.4) yerleştirilerek oda sıcaklığına kadar soğutulur ve 0.1 mg duyarlılıkla tartılır. İşleme yaklaşık 30 dakika kül fırınında (4.3) ısıtarak, soğutarak ve tartarak kütle içeriği 1 mg sınırları içinde sabit kalana veya artana kadar devam edilir. Minimum kütle kaydedilir. **6. Sonuçların açıklanması** 6.1. Hesaplama Yöntemi ve Formül Örneğin P2 05 içeren kül miktarı, kütleye oranı olarak ifade edilir. ![Resmî ekte yer alan şekil veya formül](https://gidamevzuati.com/assets/legislation/40430-dd99882c38b826d9.jpg) mo : Örnek miktarı, g m1 : kabın ve kalıntının kütlesi, g m2 : hazırlanmış kabın kütlesi, g Sonuç % 0.01 duyarlılıkla hesaplanır. 6.2. Tekrarlanabilirlik Aynı koşullarda, aynı analizci tarafından, aynı anda veya hızlı şekilde birbiri ardına aynı örnek için yürütülen iki analizin sonuçları arasındaki fark, 100 g örnek için 0.15 g külü geçmemelidir. Tekrarlanabilirlik aralığının %95'e ulaşması halinde metod doğru olarak kabul edilir ve yürütülür. **Metod 6: pH Tayini** **1. Uygulama alanı ve amacı** Bu metod kazeinatların pH tayininde kullanılır. **2. Tanım** Kazeinatların pH’sı : Sulu bir kazeinat çözeltisinin 20oC’de pH’sı bu metodda belirtildiği şekilde saptanan pH’sıdır. **3. Prensip** Sulu bir kazeinat çözeltisinin pH’sının pH metre kullanılarak elektrometrik tayini esasına dayanır. **4. Reaktifler** İşlemde (6) veya reaktiflerin hazırlanmasında kullanılan su karbondioksit içermemeli, yeni distile edilmiş su olmalıdır. 4.1**.**pH metrenin (5.2) ayarlanması için tampon çözeltiler; Örneğin pH değerini doğru ölçmek amacı ile pH değerleri 20 oC’de ikinci ondalık haneye kadar bilinen iki standart tampon çözeltisi, örneğin; yaklaşık 4 pH’lı fitalat tampon çözeltisi ve yaklaşık 9 pH’lı boraks tampon çözeltisi. **5. Cihazlar ve malzemeler** 5.1. Analitik terazi, doğruluğu 0.1 g. 5.2. pHmetre, duyarlılığı en az 0.05 pH birimi olan, uygun kalibre edilmiş elektrotlu, (cam elektrot ve bir kalomel veya diğer referans elektrot) 5.3**.**Termometre, doğruluğu 0.5 oC. 5.4. Erlen, 100 mL kapasiteli, uygun tıraşlı cam kapaklı. 5.5. Beher, 50 mL kapasiteli. 5.6. Karıştırıcı. 5.7. Beher, karıştırıcı için (5.6) en az 250 mL kapasiteli. **6. İşlem** 6.1. Örneğinin hazırlanması Genel İlkeler 1.2. maddesinde tarif edildiği gibi. 6.2. Deney 6.2.1**.**pHmetrenin kalibrasyonu **T**ampon çözeltisinin (4.1) sıcaklığı 20 oC'ye ayarlanır ve üretici talimatlarına göre pH metre ayarlanır. **Not:** **1.**Ayarlama, erlenler 20 dakika (6.2.2’e bakınız) bekletildikten sonra yapılmalıdır. **2.**Bir seri örnek test ediliyorsa, pHmetrenin kalibrasyonu bir veya daha fazla standart tampon çözelti ile en azından her 30 dakikada bir kontrol edilir. 6.2.2. Deney Çözeltisinin Hazırlanması Behere (5.7) 95 mL su aktarılır, deney örneğinden (6.1) 5.0 g ilave edilir ve karıştırıcı ile (5.6) 30 saniye karıştırılır. Yaklaşık 20 oC’da, bir saat camıyla kapalı olarak 20 dakika beklemeye bırakılır. 6.2.3. pH’nın Ölçümü Yaklaşık 20 mL çözelti behere (5.5) konur. Cam elektrot suyla dikkatlice durulandıktan sonra, pHmetre (5.2) ile zaman geçirmeden bu sıvının pH’sı ölçülür. **7. Sonuçların Açıklanması** 7.1. Kazeinatın sulu çözeltisinin pH’sı, en azından iki ondalık haneye kadar pH metrenin kadranından okunur ve kaydedilir. 7.2. Tekrarlanabilirlik Aynı koşullarda, aynı analizci tarafından, aynı anda veya hızlı şekilde birbiri ardına aynı örnek için yürütülen iki analizin sonuçları arasındaki fark, 0.05 pH birimini geçmemelidir. Tekrarlanabilirlik aralığının % 95'e ulaşması halinde metod doğru olarak kabul edilir ve yürütülür. Önemli ## Gözden kaçırmayın. Bu mevzuattaki yasaklar, limitler, uygulama koşulları ve kritik ekler. Her başlıktan ilgili kaynağa ulaşabilirsiniz. **4** dikkat noktası Okuma kolaylığı için seçilen hükümler kaynak metinden aktarılmıştır. Koşul ve istisnaları birlikte değerlendirmek için ilgili maddenin veya ekin tamamını okuyun. 1. 01Uygulama ve kontrolMadde 4 ### Analiz metodları **Madde 4-** Analiz metodları, genel ilkeler EK-I’e uygun olarak aşağıdaki şekilde uygulanır: a) Yenilebilir asit kazein, yenilebilir rennet kazein ve kazeinatlarda nem tayini EK-II’deki 1 inci metoda göre yapılır. b) Yenilebilir asit kazein, yenilebilir rennet kazein ve kazeinatlarda protein tayini EK-II’deki 2 nci metoda göre yapılır. c) Yenilebilir asit kazeinde titre edilebilir asitlik tayini EK-II’deki 3 üncü metoda göre yapılır. d) Yenilebilir asit kazeinde P2 05 içeren kül tayini EK-II’deki 4 üncü metoda, yenilebilir rennet kazeinde P2 05 içeren kül tayini Ek - 2’deki 5 inci metoda göre yapılır. e) Kazeinatlarda pH tayini EK-II’deki 6 ncı metoda göre yapılır. [Maddeyi koşul ve istisnalarıyla oku](https://gidamevzuati.com/mevzuat/40430#madde-4) 2. 02Geçiş ve tarihlerGeçici madde 1 ### gecici-madde-1 **Geçici Madde 1-**Halen faaliyet gösteren ve bu Tebliğ kapsamında yer alan numune alma metodlarını kullanan kurum ve kuruluşlar 1 yıl içerisinde bu Tebliğ hükümlerine uymak zorundadırlar. [Maddeyi koşul ve istisnalarıyla oku](https://gidamevzuati.com/mevzuat/40430#gecici-madde-1) 3. 03Ekleri gözden kaçırmayınEk 1 ### Genel İlkeler Bu ekteki **Genel İlkeler** başlığını uygulamada ayrıca kontrol edin. Tablo, açıklama ve dipnotları kaynakta birlikte inceleyin. [Ekin tamamını incele](https://gidamevzuati.com/mevzuat/40430#ek-1) 4. 04Ekleri gözden kaçırmayınEk 2 ### Analiz Metodları Bu ekteki **Analiz Metodları** başlığını uygulamada ayrıca kontrol edin. Tablo, açıklama ve dipnotları kaynakta birlikte inceleyin. [Ekin tamamını incele](https://gidamevzuati.com/mevzuat/40430#ek-2) [↑ Mevzuatın başına dön](https://gidamevzuati.com/mevzuat/40430#mevzuat-basligi) KAYNAKÇA ## Kaynaklar ve değişiklik geçmişi Kaynak kontrol tarihi: 21 Eylül 2026. Ana metin ve ekler doğrudan Mevzuat Bilgi Sistemi’nin resmî .gov.tr kaynağından aktarılmıştır. Bu sayfa resmî yayın değildir. 1. [Mevzuat Bilgi Sistemi · 40430 ↗](https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=40430&MevzuatTur=9&MevzuatTertip=5) Ana metnin doğrudan aktarıldığı resmî kayıt. Metin ve ekler bu kayıttaki kaynak dosyalardan aktarılmıştır. 2. [Resmî mevzuat envanteri ↗](https://www.tarimorman.gov.tr/GKGM/Belgeler/DB_Gida_Isletmeleri/Kodeks-Calismalari/mevzuat-listesi-22.05.2026.pdf) TGK 22.05.2026 ### Yayım ve değişiklikler **21 Mart 2002 · RG 24702:** İlk yayım. [Mevzuat kütüphanesine dön](https://gidamevzuati.com/mevzuat) ## Diğer gıda mevzuatları - [Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği ↗](https://gidamevzuati.com/mevzuat/34289) - [Türk Gıda Kodeksi Belirli Gıdalarda Dioksinlerin, Dioksin Benzeri Poliklorlu Bifenillerin ve Dioksin Benzeri Olmayan Poliklorlu Bifenillerin Seviyesinin Resmi Kontrolü için Numune Alma, Numune Hazırlama ve Analiz Metodu Kriterleri Tebliği (Tebliğ No: 2015/32) ↗](https://gidamevzuati.com/mevzuat/20993) - [Türk Gıda Kodeksi Belirli Gıdalarda Nitrat Limitinin Resmi Kontrolü için Numune Alma, Numune Hazırlama ve Analiz Metodu Kriterleri Tebliği (Tebliğ No: 2011/33) ↗](https://gidamevzuati.com/mevzuat/15194) - [Türk Gıda Kodeksi Gıdalardaki Mikotoksin Seviyelerinin Resmî Kontrolü için Numune Alma ve Analiz Metodu Kriterleri Tebliği (Tebliğ No: 2025/7) ↗](https://gidamevzuati.com/mevzuat/42345) - [Türk Gıda Kodeksi Gıdalarda Pestisit Kalıntılarının Resmi Kontrolü için Numune Alma Metotları Tebliği (Tebliğ No: 2011/34) ↗](https://gidamevzuati.com/mevzuat/15195) - [Türk Gıda Kodeksi Gıdalardaki Eser Elementler ve İşleme Bulaşanlarının Resmî Kontrolü için Numune Alma ve Analiz Metodu Kriterleri Tebliği (Tebliğ No: 2024/10) ↗](https://gidamevzuati.com/mevzuat/41290) - [Türk Gıda Kodeksi İnsan Tüketimine Sunulan Şekerlerin Analiz Yöntemleri Tebliği (Tebliğ No:2002/26) ↗](https://gidamevzuati.com/mevzuat/40428) - [Türk Gıda Kodeksi Koyulaştırılmış Süt ve Süttozlarının Kimyasal Analizi için Numune Alma Metotları Tebliği (Tebliğ No: 2012/3) ↗](https://gidamevzuati.com/mevzuat/15747) [↑ Başa dön](https://gidamevzuati.com/mevzuat/40430#mevzuat-basligi) ```json [ { "@context": "https://schema.org", "@type": "Organization", "@id": "https://gidamevzuati.com/#organization", "name": "Gıda Mevzuatı", "url": "https://gidamevzuati.com", "email": "ufuk@brix.tr", "logo": "https://gidamevzuati.com/favicon.svg" }, { "@context": "https://schema.org", "@type": "WebSite", "@id": "https://gidamevzuati.com/#website", "name": "Gıda Mevzuatı", "url": "https://gidamevzuati.com", "inLanguage": "tr-TR" }, { "@context": "https://schema.org", "@type": "BreadcrumbList", "itemListElement": [ { "@type": "ListItem", "position": 1, "name": "Ana sayfa", "item": "https://gidamevzuati.com/" }, { "@type": "ListItem", "position": 2, "name": "Mevzuat", "item": "https://gidamevzuati.com/mevzuat" }, { "@type": "ListItem", "position": 3, "name": "Türk Gıda Kodeksi Yenilebilir Kazein ve Kazeinatların Analiz Metodları Tebliği (Tebliğ No:2002/18)", "item": "https://gidamevzuati.com/mevzuat/40430" } ] }, { "@context": "https://schema.org", "@type": "WebPage", "name": "Türk Gıda Kodeksi Yenilebilir Kazein ve Kazeinatların Analiz Metodları Tebliği (Tebliğ No:2002/18)", "inLanguage": "tr-TR", "description": "Yenilebilir Kazein ve Kazeinatların Analiz Metodları…: 8 madde, 2 ek. Tam metin, resmî kaynaklar, tablolar ve ilgili gıda mevzuatına bağlantılar.", "url": "https://gidamevzuati.com/mevzuat/40430", "mainEntity": { "@type": "Legislation", "@id": "https://gidamevzuati.com/mevzuat/40430#legislation", "name": "Türk Gıda Kodeksi Yenilebilir Kazein ve Kazeinatların Analiz Metodları Tebliği (Tebliğ No:2002/18)", "legislationIdentifier": "40430", "legislationType": "Tebliğ", "legislationJurisdiction": "TR", "inLanguage": "tr", "datePublished": "2002-03-21", "legislationDate": "2002-03-21", "legislationDateVersion": "2002-03-21", "legislationLegalValue": "https://schema.org/UnofficialLegalValue", "legislationPassedBy": { "@type": "GovernmentOrganization", "name": "Tarım ve Orman Bakanlığı" }, "sameAs": "https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=40430&MevzuatTur=9&MevzuatTertip=5", "url": "https://gidamevzuati.com/mevzuat/40430", "citation": [ "https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=40430&MevzuatTur=9&MevzuatTertip=5", "https://www.tarimorman.gov.tr/GKGM/Belgeler/DB_Gida_Isletmeleri/Kodeks-Calismalari/mevzuat-listesi-22.05.2026.pdf" ] }, "dateModified": "2026-09-23" } ] ```