--- title: "Türk Gıda Kodeksi Gıdalarda Pestisit Kalıntılarının Resmi Kontrolü için Numune Alma Metotları Tebliği (Tebliğ No: 2011/34)" description: "Gıdalarda Pestisit Kalıntılarının Resmi Kontrolü için…: 10 madde, 5 ek. Tam metin, resmî kaynaklar, tablolar ve ilgili gıda mevzuatına bağlantılar." canonical: "https://gidamevzuati.com/mevzuat/15195" language: "tr" image: "https://gidamevzuati.com/assets/og/mevzuat-15195.webp" --- [MEVZUAT KÜTÜPHANESİ](https://gidamevzuati.com/mevzuat)TebliğNo. 15195 # Türk Gıda Kodeksi Gıdalarda Pestisit Kalıntılarının Resmi Kontrolü için Numune Alma Metotları Tebliği (Tebliğ No: 2011/34) 10 madde ve 5 ek. Numune ve analiz kapsamındaki hükümler, resmî kaynaklar ve ilgili mevzuat bağlantıları. Mevzuat numarası: 15195 Resmî Gazete: 15.08.2011 · 28026 Metin sürümü: Resmî birleştirilmiş metin Kaynak kontrolü: 21.09.2026 [Önemli noktalar 9](https://gidamevzuati.com/mevzuat/15195#onemli)[Metni oku](https://gidamevzuati.com/mevzuat/15195#madde-1)[5 eki incele](https://gidamevzuati.com/mevzuat/15195#ekler)[Resmî kaynağı aç ↗](https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=15195&MevzuatTur=9&MevzuatTertip=5) ### İçindekiler 10 madde · 5 ek ## Bu metin hakkında 15 Ağustos 2011 tarihli düzenlemenin metni, Mevzuat Bilgi Sistemi’nden aktarılmıştır. 10 madde ve 5 ek aynı sayfada sunulur. [Yalnızca resmî .gov.tr kaynakları](https://gidamevzuati.com/mevzuat/15195#kaynakca) kullanılır. Resmî yayım esas alınır. [Amaç](https://gidamevzuati.com/mevzuat/15195#madde-1)[Kapsam](https://gidamevzuati.com/mevzuat/15195#madde-2)[Dayanak](https://gidamevzuati.com/mevzuat/15195#madde-3)[Tanımlar](https://gidamevzuati.com/mevzuat/15195#madde-4) TÜRK GIDA KODEKSİ GIDALARDA PESTİSİT KALINTILARININ RESMİ KONTROLÜ İÇİN NUMUNE ALMA METOTLARI TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO: 2011/34) **Amaç** **MADDE 1 –** (1) Bu Tebliğin amacı gıdalarda bulunan pestisit kalıntılarının resmi kontrolü için gıdalardan numune alma metotlarını belirlemektir. **Kapsam** **MADDE 2 –** (1) Bu Tebliğ, gıdalarda bulunan pestisit kalıntılarının resmi kontrolleri için numune alma metodunu ve resmi kontrollerde kullanılan analiz metotları için numune hazırlanmasını ve kriterlerini kapsar. Canlı hayvan ve diğer hayvan ürünleri ile ilgili numune stratejilerini, numune miktarlarını ve numune alma sıklığını kapsamaz. **Dayanak** **MADDE 3 –** (1) Bu Tebliğ, 16/11/1997 tarihli ve 23172 sayılı (1. Mükerrer) Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği’ne göre hazırlanmıştır. **Tanımlar** **MADDE 4 –** (1) Bu Tebliğde geçen; a) Analitik kısım: Kalıntı konsantrasyonunun doğru olarak ölçülmesini sağlayacak miktarda, analitik numuneden alınan temsili miktardaki kısmı, b) Analitik numune: Numune alma hatası en az olacak şekilde analitik kısımları elde etmek amacı ile analiz edilecek ürüne ait kısmın ayrılarak; karıştırma, öğütme, parçalama ve diğer işlemleri takiben analiz için laboratuvar numunesinden hazırlanan numuneyi, c) Bakanlık: Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığını, ç) Birincil numune/İnkremental numune: Partinin bir yerinden alınan bir veya daha fazla birimi d) Birim: Birincil numunenin tümünü veya bir kısmını oluşturmak üzere çekilecek olan, bir parti içerisindeki en küçük bağımsız kısmı, e) Laboratuvar numunesi: Paçal numuneyi temsil edebilecek miktardaki numunenin laboratuvara gönderilen veya laboratuvar tarafından kabul edilen miktarını, f) MRL: Maksimum kalıntı limitlerini, g) Numune alma aleti: Birimi; paçal materyalden, ambalajın içinden veya et ve kanatlı etinde birincil numune için fazla olan parçayı ayırmak amacıyla kullanılan kepçe, taşıyıcı, bıçak ve benzeri araç ve gereçler ile laboratuvar numunesinin paçal numuneden hazırlanmasında veya analitik kısmın analitik numuneden hazırlanmasında numune kapları da dahil olmak üzere kullanılan araçları, ğ) Numune büyüklüğü: Numuneyi oluşturan birim sayısı veya miktarını, h) Paçal numune: Et ve kanatlı eti dışındaki ürünler için, partiden alınmış olan birincil numunelerin birleştirilmesi ve çok iyi karıştırılması ile elde edilen numunedir. Et ve kanatlı eti için ise, tek bir birincil numune paçal numune olarak kabul edilir. ı) Parti: Bir seferde teslim edilen veya üretilen ve numuneyi alan kontrol görevlisi tarafından orijin, üretici, çeşit, ambalajlayıcı, ambalaj tipi, işaretleme, yükleyici gibi özelliklerinin aynı olduğu bilinen veya öngörülen gıdanın miktarını, i) Şahit numune: İtirazlı durumlar için, paçal numuneden ayrılan numuneyi, j) Şüpheli parti: Herhangi bir nedenle maksimum kalıntı limitlerini aşacak düzeyde pestisit kalıntısı içerdiğinden şüphelenilen partiyi, ifade eder. **Genel hükümler** **MADDE 5 –** (1) Numune alma: a) Numune, kontrol görevlisi tarafından alınır ve usulüne uygun olarak laboratuvara gönderilir. b) Analiz sonucunu etkileyeceğinden, numune alma işleminin tüm aşamalarında, numunelerin kontaminasyonu ve zarar görmesini engelleyecek önlemler alınmalıdır. c) Alınan numunenin partiyi tam olarak temsil ettiğinden emin olunmalıdır. (2) Birincil numunelerin toplanması: Partiden alınması gereken minimum birincil numune sayısı [EK – 1](https://gidamevzuati.com/mevzuat/15195#ek-1)’e, kırmızı et ve kanatlı eti partisinin şüpheli olması durumunda alınması gereken minimum birincil numune sayısı ise [EK – 2](https://gidamevzuati.com/mevzuat/15195#ek-2)’ye uygun olmalıdır. Her bir birincil numune, mümkün olduğunca partinin rastgele kısımlarından alınmalıdır. Birincil numuneler, partiden laboratuvar numunesi oluşturulmasını sağlayacak miktarda alınmalıdır. (3) Paçal numunenin hazırlanması: a) Paçal numunenin hazırlanmasında kırmızı et ve kanatlı eti için uygulanacak işlem [EK – 3](https://gidamevzuati.com/mevzuat/15195#ek-3)’e uygun olmalıdır. Her bir birincil numune ayrı bir paçal numune olarak değerlendirilmelidir. Bitkisel ürünler, yumurtalar ve süt ürünlerinden numune alma işlemleri [EK – 4](https://gidamevzuati.com/mevzuat/15195#ek-4) ve [EK – 5](https://gidamevzuati.com/mevzuat/15195#ek-5)’e uygun olmalıdır. Paçal numuneyi oluşturacak birincil numuneler birleştirilmeli ve mümkünse iyice karıştırılmalıdır. b) Paçal numuneyi oluşturmak amacıyla karıştırma ve birleştirme işleminin yapılmasının mümkün olmadığı veya paçal numunenin alt birimlerinin karıştırılması sırasında birimlerin zarar görmesinin kalıntı miktarını etkilediği veya büyük birimlerin tek bir homojen kalıntı dağılımı sağlayacak kadar karıştırılamadığı durumlarda; birincil numunenin alınışı ile aynı anda, rastgele biçimde laboratuvar paralel numuneleri alınmalıdır. Bu durumda, analiz sonuçlarının ortalaması alınarak geçerli analiz sonucu belirlenmelidir. (4) Laboratuvar numunesinin hazırlanması: Laboratuvar numunesinin hazırlanmasında, paçal numune, laboratuvar numunesi için gereken miktardan daha fazla ise, temsil eden miktarı sağlayacak şekilde bölünür. Bölme işlemi uygun boyutlarda küçültülerek veya dörde bölünerek yapılır. Ancak bu aşamada taze bitki ürünleri veya bütün yumurtalar kesilmemeli veya kırılmamalıdır. Gerek görülürse, bu aşamada laboratuvar paralel numuneleri hazırlanmalıdır. Laboratuvar numuneleri için gereken minimum miktarlar [EK – 3](https://gidamevzuati.com/mevzuat/15195#ek-3), [EK – 4](https://gidamevzuati.com/mevzuat/15195#ek-4) ve [EK – 5](https://gidamevzuati.com/mevzuat/15195#ek-5)’e uygun olmalıdır. (5) Numune kaydının tutulması: Numune alan kişi, partinin orijini ve yapısını, sahibini, tedarikçisini veya taşıyıcısını; numunenin alınma tarih ve yerini ve gerekli diğer bilgileri kaydetmek zorundadır. Önerilen numune alma metodundan yapılan her sapma kaydedilir. Her bir numuneye bu kaydın imzalı bir kopyası iliştirilmeli, bir kopyası da numuneyi alan kişi tarafından saklanır. Numune alma kaydının bir nüshası, mal sahibi veya temsilcisine verilir. (6) Numunenin laboratuvara gönderilmesi: Numune kapları, kontaminasyonu ve numunenin zarar görmesini önleyecek ve sızıntı yapmayacak, numune ile etkileşmeyecek nitelikte olmalıdır. Resmi kontroller için alınan her numune alındığı yerde mühürlenir. Kap sıkıca kapatılır, güvenli bir biçimde etiketlenir ve numune alma kaydı da kaba iliştirilir. Numune, laboratuvara mümkün olan en kısa sürede ulaştırılır. Nakil sırasında bozulma önlenmelidir. Taze numuneler serin ortamda tutulmalı, dondurulmuş numunelerin dondurulmuş halleri muhafaza edilmelidir. Kanatlı eti ve kırmızı et numunelerinin bozulma olmadan laboratuvara ulaştırılması sağlanamıyorsa, laboratuvara gönderilmeden önce dondurulur. (7) Analitik numunenin hazırlanması: Laboratuvar numunesinin laboratuvara ulaşma tarihi ve miktarı numune alma formuna kayıt edilir. Bu aşamadan sonra analitik numune en kısa sürede hazırlanır. Sert çekirdekli meyvelerin çekirdeklerinde olduğu gibi analize alınmayacak kısımlar ayrılmalı, ancak ayrılmış bu parçaların ağırlıkları da hesaplamalarda mutlaka dikkate alınmalıdır. (8) Analitik kısmın hazırlanması ve depolanması: Analitik kısımların hazırlanmasında, temsili analitik kısımların alınabilmesi için analitik numune öğütülmeli ve iyice karıştırılmalıdır. Analitik kısmın miktarı, analitik metoda ve numunenin hazırlanma şekline göre belirlenmelidir. Öğütme ve karıştırma metotlarının kaydı tutulmalı ve bu metotlar, analitik numunede bulunan kalıntı miktarında değişikliğe yol açmamalıdır. Gerekli durumlarda olumsuzlukları en aza indirmek amacıyla analitik numune özel koşullarda (örneğin sıfırın altında sıcaklıklarda) işleme tabii tutulmalıdır. Uygulanacak işlem kalıntı miktarını etkileyecekse ve pratik alternatif bir metot yok ise, analitik kısım bütün birimlerden veya birimlerden alınmış parçalardan oluşabilir. Bu nedenle analitik kısım birkaç birim veya parçadan oluşuyorsa, bu kısım analitik numuneyi tam temsil edemeyeceğinden, yeterli miktarda paralel numune de analize alınmalı ve ortalama değerdeki belirsizlik gösterilmelidir. Analitik kısımlar analizden önce depolanacaksa, depolama metodu ve süresi kalıntı sonucunu etkilemeyecek biçimde seçilmelidir. **Açıklayıcı hükümler** **MADDE 6 –** (1) Parti: a) Yüklemenin farklı üreticilerden geldiği tanımlanabilen birden fazla partiden oluştuğu durumlarda her bir parti ayrı değerlendirilmelidir. b) Büyük hacimli yüklemelerde her bir partinin miktarı ya da sınırı açıkça tespit edilemiyorsa, bir seri vagon, kamyon, tekne ve benzeri ayrı bir parti olarak değerlendirilebilir. c) Bir yükleme bir veya daha fazla partiden oluşabilir. ç) Bir parti sınıflandırma veya imalat işlemleri için karıştırılabilir. (2) Birincil numune: a) Birincil numunenin alındığı yer partiden rastgele seçilir. Ancak bu fiziksel olarak mümkün değilse partinin ulaşılabilen kısımlarından rastgele alınır. Birincil numune için alınması gereken birim sayısı, laboratuvar numunesi için gereken minimum sayı ve miktar olarak belirlenir. b) Birincil numuneler yükleme veya boşaltma sırasında alınıyorsa, numune alma yeri ve zamanı belirlenir. c) Bitki, yumurta ve süt ürünlerinde bir partiden birden fazla birincil numune alındığında, her bir birincil numune paçal numuneye yaklaşık aynı miktarlarda katılır. ç) Birincil numunelerin toplanması ve paçal numunelerin hazırlanması sırasında; 1 - Birimlerin büyük birimler halinde olması ve karıştırma işleminin paçal numunenin temsil edilebilirliğini artırmadığı durumlarda, 2 - Yumurta ve yumuşak meyve gibi karıştırıldığında numunenin zarar göreceği ve kalıntı miktarının etkileneceği durumlarda, 3 - Karıştırma ve birleştirme işleminin yapılmasının mümkün olmadığı durumda veya paçal numunenin alt birimlerinin karıştırılması sırasında birimlerin zarar görmesi durumunda, birincil numunenin alınışı ile aynı anda, rastgele biçimde laboratuvar paralel numuneleri alınır. Bu durumda analiz sonucunu, geçerli analiz sonuçlarının ortalaması belirler. d) Kırmızı et ve kanatlı eti partisinde [EK – 3](https://gidamevzuati.com/mevzuat/15195#ek-3)’de yer alan alt birimler belirtilmediği sürece birincil numuneyi oluşturmak amacıyla birimler bölünemez ve parçalanamaz. (3) Paçal numune: a) Paçal numune, birincil numunelerin karıştırılması ile elde edilir. b) Paçal numune; bitkisel ürünler, yumurta ve süt ürünlerinde 1 den 10’a kadar birincil numuneden, kırmızı et ve kanatlı etinde tek birincil numuneden oluşur. c) Birincil numuneler paçal numuneden tüm laboratuvar numunelerinin alınmasını sağlayacak miktarda olmalıdır. (4) Birim: Ürün gruplarına göre birimler aşağıdaki şekilde oluşturulabilir: a) Çok küçük olanlar hariç olmak üzere taze meyve ve sebzelerde, her bir tam meyve, sebze veya bunların doğal salkımlarıdır. b) Birimler numune alma aleti kullanılıyor ise, materyale zarar vermeden oluşturulur. c) Büyük hayvanlarda hayvanın parçaları veya organları belirtilen kısmı veya organın tümü veya bir kısmı birimi oluşturur. Organ kısımları, birimi oluşturmak için kesilebilir. ç) Küçük hayvanlarda, her bir hayvanın tamamı veya bir parçası veya organı birimi oluşturabilir. Kalıntı miktarının etkilenmemesi amacıyla bu aşamada alınacak birimlerinin hayvanın diğer organları ve numune alma araçları ile etkileşimi olmamalıdır. d) Yumurtalar, taze sebze ve meyveler analitik numune oluşturma aşamasına kadar kesilmemeli ve kırılmamalıdır. e) Tüm ürünlerin ambalajlanmış materyallerinde farklı paketlerin en küçüğü, birim olarak alınır. En küçük paketin çok büyük olması halinde numune, paçal olarak alınır. En küçük paketin çok küçük olduğu durumlarda paketlerin içinde bulunduğu ambalaj, birim olarak kabul edilir. f) Birincil numune olamayacak kadar büyük hacimli paketlerde ve paçal materyalde birimler numune alma aleti ile oluşturulur. (5) Laboratuvar Numunesi: a) Laboratuvar numunesi paçal numunenin bir bölümü veya tamamı olabilir. b) Kırmızı et ve kanatlı eti partisinde laboratuvar numunesi için [EK – 3](https://gidamevzuati.com/mevzuat/15195#ek-3)’de yer alan alt birimler belirtilmediği sürece; laboratuvar numunelerini oluşturmak amacıyla birimler bölünemez ve parçalanamaz. c) Gerek görüldüğü takdirde, laboratuvar paralel numuneleri hazırlanır. ç) Birincil numunelerin alınışı ile aynı anda, ayrı laboratuvar numuneleri hazırlanması gerekiyorsa; paçal numune, laboratuvar numunelerinin toplamıdır. (6) Analitik Numune: Analitik numunenin hazırlanması, maksimum kalıntı limitlerinin belirlenmesinde kullanılan işlemi yansıtmalıdır. Bu durumda analiz edilecek ürün, normal olarak tüketilmeyen kısımları da içerebilir. (7) Numune Alma Aleti: Numune alma ve numune hazırlamanın gerekli aşamalarında numune alma araçları kullanılmalıdır. (8) Şahit numune: Şahit numune, homojenize edilmiş paçal numuneden ayrılır. Şahit numuneye ilişkin hükümler Bakanlıkça belirlenir. (9) Sonuçların Yorumlanması: a) Analitik sonuçlar x+/-U olarak raporlanır. Burada x analitik sonucu, U ise genişletilmiş ölçüm belirsizliğini ifade eder. Analitik sonucun yasal limitlere uygunluk değerlendirmesi, analiz sonucundan ölçüm belirsizliğinin çıkarılmasıyla elde edilen sonuca göre yapılır. b) Ölçüm belirsizliği hesaba katılarak elde edilen laboratuvar numunesi analiz sonucu, maksimum limitlere uyuyorsa kabul edilir. c) Ölçüm belirsizliği hesaba katılarak elde edilen laboratuvar numunesi analiz sonucu, maksimum limitleri aşıyorsa reddedilir. **Avrupa Birliği’ne uyum** **MADDE 7 –** (1) Bu Tebliğ, 2002/63/EC sayılı Bitkisel ve Hayvansal Gıdalarda Pestisit Kalıntılarının Resmi Kontrolü İçin Numune Alma Metotları Komisyon Direktifi dikkate alınarak Avrupa Birliği’ne uyum çerçevesinde hazırlanmıştır. **Yürürlükten kaldırılan mevzuat** **MADDE 8 –** (1) Bu Tebliğin yayımı tarihinden itibaren, 2/12/2006 tarihli ve 26364 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2006/51 Tebliğ no’lu Türk Gıda Kodeksi Gıda Maddelerinde Pestisit Kalıntılarının Resmi Kontrolü İçin Numune Alma Metotları Tebliği yürürlükten kaldırılmıştır. **Yürürlük** **MADDE 9 –** (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer. **Yürütme** **MADDE 10 –** (1) Bu Tebliğ hükümlerini Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı yürütür. **[Tebliğin eklerini görmek için tıklayınız](https://gidamevzuati.com/mevzuat/15195#ekler)** MEVZUATIN DEVAMI ## Ekler Bu mevzuata ait 5 ek bu sayfada yer alır. Geniş tabloları yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz. 1. [Ek-1Bir Partiden Alınması Gereken En Az Birincil Numune Sayısı](https://gidamevzuati.com/mevzuat/15195#ek-1) 2. [Ek-2Kırmızı Et veya Kanatlı Eti Partisinde Bir Adet Uygun Olmayan Numuneyi](https://gidamevzuati.com/mevzuat/15195#ek-2) 3. [Ek-3Kırmızı Et ve Kanatlı Eti Partisinde Birincil Numunenin Tanımı ve](https://gidamevzuati.com/mevzuat/15195#ek-3) 4. [Ek-4Bitkisel Ürünlerde Birincil Numunenin Tanımı ve](https://gidamevzuati.com/mevzuat/15195#ek-4) 5. [Ek-5Yumurta ve Süt Ürünlerinde Birincil Numunenin Tanımı ve](https://gidamevzuati.com/mevzuat/15195#ek-5)
    1. EK – 1

Bir Partiden Alınması Gereken En Az Birincil Numune Sayısı

Ürün Adı

Bir Partiden Alınması Gereken En Az Birincil Numune Sayısı (adet)

a) Kırmızı et ve kanatlı eti

Normal Parti

1

Şüpheli Parti

EK-2’ye göre belirlenir

b) Diğer Ürünler

1) İyi karıştırılmış veya homojenize edilmiş olduğu varsayılan paketlenmiş veya dökme ürünler

1

(Öğütülmeyle veya üretim sırasında karıştırılabilir)

2) İyi karıştırılmamış veya homojenize edilmemiş olan paketlenmiş veya dökme ürünler

Sadece bitkisel kökenli birincil gıdalar olan büyük birimlerden oluşan ürünler için, birincil numunenin minimum sayısı laboratuvar numunesi için gereken minimum birim sayısına uygun olmalıdır (EK – 4).
        1. Parti Ağırlığına Bağlı Olarak Alınması Gereken Birincil Numune Sayısı

Parti Ağırlığı (kg)

Birincil Numune Sayısı(adet)

<50

3

50 – 500

5

>500

10

veya;

        1. Partinin Paketlerden Oluştuğu Durumlarda Alınması Gereken Birincil Numune Sayısı

Paket veya partideki birim sayısı

Birincil Numune Sayısı(adet)

1 – 25

1

26– 100

5

>100

10
    1. EK- 2
    1. Kırmızı Et veya Kanatlı Eti Partisinde Bir Adet Uygun Olmayan Numuneyi
    2. Verilen Olasılıkta Bulmak İçin Rastgele Seçilecek Birincil Numune Sayısı

Partideki uygun olmayan kalıntı rastlama oranı

                  1. Aşağıda belirtilen olasılıklarda, uygun olmayan bir kalıntı miktarını tespit etmek için alınması gerekli

                  2. en az numune sayısı (no)

%

% 90

% 95

% 99

90

1

–

2

80

–

2

3

70

2

3

4

60

3

4

5

50

4

5

7

40

5

6

9

35

6

7

11

30

7

9

13

25

9

11

17

20

11

14

21

15

15

19

29

10

22

29

44

5

45

59

90

1

231

299

459

0,5

460

598

919

0,1

2301

2995

4603

Tablo rastgele numune alımını varsayar. Resmi denetimlerde alınan birincil numune sayısının yanında olasılık verilir. Belirtilen numune sayısı toplamı tüm partinin % 10’undan fazla olması durumunda, alınması gereken birincil numune sayısı aşağıdaki şekilde hesaplanır.

n= no / ( ( 1 +( n0 –1) )/N)

Burada:

n = alınacak en az birincil numune sayısını,

n0 = EK – 2’de verilen birincil numune sayısını,

N= partide bir birincil numuneyi oluşturabilecek birim sayısını

ifade eder.

Tek bir birincil numune alındığında, uygun olmayan kalıntının tespit olasılığı, uygun olmayan kalıntı rastlantı oranıyla aynıdır.

Tam olarak veya alternatif olasılıklar için veya farklı bir uygun olmayan rastlantı oranı için, alınması gereken numune sayısı aşağıdaki gibi hesaplanır.

1 – p = ( 1-i )n

Burada:

P (*) = olasılık,

İ (*) = partideki uygun olmayan kalıntı rastlantı oranını,

n =numune sayısını

ifade eder.

(*): p ve i her ikisi de % olarak değil, oransal olarak ifade edilmiştir.

            2. EK – 3

Kırmızı Et ve Kanatlı Eti Partisinde Birincil Numunenin Tanımı ve

Laboratuvar Numunesinin Minimum Miktarının Belirlenmesi

Sıra No

Ürün sınıfı

Örnek ürün grupları

Alınacak birincil numunenin yapısı

Her bir laboratuvar numunesinin minimum miktarı

Hayvansal Birincil Gıda Ürünleri

1

Memeli hayvan etleri

            1. Not: Yağda çözünen pestisitlerde MRL’lerin tespiti için; numuneler, bu tablonun 2 inci maddesine göre alınır.

1.1

Büyük memeli hayvanlar, bütün veya yarım karkas, genellikle ≤10 kg

Sığır, koyun, domuz

Diyaframın tamamımdan veya gerekirse servikal kas ile desteklenmiş diyaframın bir kısmından

0,5 kg

1.2

Küçük memeli hayvanlar, bütün karkas

Tavşan

Bütün karkas veya arka çeyrek

0,5 kg

deri ve kemik uzaklaştırıldıktan sonra

1.3

Taze/ soğutulmuş/ dondurulmuş niteliğini kaybetmiş, paketlenmiş veya paketlenmemiş memeli hayvan et parçaları

Çeyrekler, pirzolalar, biftekler, omuz

Bütün bir birim veya bir büyük birimin bir kısmı

0,5 kg

kemikler ayrıldıktan sonra

1.4

Kitlesel dondurulmuş memeli hayvan et parçaları

Çeyrek, pirzola

Dondurulmuş üründen bir kesit veya bir et parçasının bütünü veya kısımları

0,5 kg

kemikler ayrıldıktan sonra

2

Karkas yağlarını içeren memeli hayvan yağları

Not: MRL açısından yağın veya tüm ürünün uygunluğunun tespiti için; bu tablonun 2.1, 2.2 ve 2.3 üncü maddelerinde tarif edilen şekilde alınan yağ numuneleri kullanılır.

2.1

Kesimdeki büyük memeli hayvanlar, bütün veya yarım karkas, genellikle ≥10 kg

Sığır, koyun, domuz

Bir hayvandan kesilen karın, böbrek veya derialtı yağı

0,5 kg

2.2

Kesimdeki küçük memeli hayvanlar bütün veya yarım karkas, genellikle < 10 kg

Bir veya birden fazla hayvandan elde edilen derialtı yağı veya karın yağı

0,5 kg

2.3

Memeli et parçaları

But, pirzola, biftek

Birimlerden kesilen görünür yağ

0,5 kg

Yağın kesilip alınamadığı durumlarda bütün birim veya bütün birim parçaları

2,0 kg

2.4

Dökme memeli yağ dokusu

En az 3 pozisyonda numune alma aletiyle alınan birimler

0,5 kg

3

Memeli hayvan sakatatı

3.1

Taze/soğutulmuş/ dondurulmuş memeli hayvan karaciğeri

Bütün karaciğer veya karaciğer parçası

0,4 kg

3.2

Taze/soğutulmuş/

dondurulmuş memeli hayvan böbreği

Bir veya iki hayvandan, bir veya her iki böbrek

0,2 kg

3.3

Taze/soğutulmuş/ dondurulmuş memeli hayvan yüreği

Bütün yürek veya yürek büyükse sadece karıncık

0,4 kg

3.4

Taze/soğutulmuş/

dondurulmuş diğer memeli hayvan sakatatları

Bir veya birden fazla hayvandan bütün bir birim veya bir kısım veya dondurulmuş bütün üründen alınan çapraz kesit

0,5 kg

4

Kanatlı etleri

            1. Not: Yağda çözünen pestisitlerde MRL’lerin tespiti için; numuneler, bu tablonun 5 inci maddesine göre alınır.

4.1

Kanatlı hayvan, büyük ebatlı karkas

> 2 kg

Hindi, kaz, horoz, ördek

But, bacak ve diğer kara et

0,5 kg

deri ve kemikler ayrıldıktan sonra

4.2

Kanatlı hayvan, orta ebatlı karkas

0,5 kg-2 kg

Tavuk, beçtavuğu, piliç

En az 3 kanatlı hayvandan elde edilen but, bacak veya diğer kara et

0,5 kg deri ve kemikler ayrıldıktan sonra

4.3

Kanatlı hayvan, küçük ebatlı karkas

< 0,5 kg

Bıldırcın, güvercin

En az altı kanatlı hayvandan elde edilen karkaslar

0,2 kg

kas dokulardan alınır.

4.4

Taze/soğutulmuş/

dondurulmuş, perakende ve toptan satış için paketlenmiş, kanatlı hayvan parçaları

Bacak, çeyrek karkas, göğüs, kanat

Paketli birim veya bireysel birimler

0,5 kg

deri ve kemikler ayrıldıktan sonra

5.

Kanatlı yağları, karkas yağı dahil

Not: MRL açısından yağın veya tüm ürünün uygunluğunun tespiti için; bu tablonun 5.1 ve 5.2 inci maddelerinde tarif edilen şekilde alınan yağ numuneleri kullanılır.

5.1

Kesimdeki kanatlı hayvan, bütün veya parça karkas

Tavuk, hindi

En az 3 kanatlı hayvandan elde edilen karın bölgesi yağları birimleri

0,5 kg

5.2

Kanatlı hayvan et parçaları

Bacak, göğüs kasları

Birimlerden kesilen görünür yağ

0,5 kg

Yağın kesilip alınmadığı durumlarda bütün birim ya da bunun parçaları

2 kg

5.3

Dökme kanatlı hayvan yağ dokusu

Numune alma aleti ile en az üç pozisyondan alınan birimler

0,5 kg

6.

Kanatlı sakatatı

6.1

Yenilebilir kanatlı hayvan sakatatı, kaz ve ördeğin yağlandırılmış karaciğeri ve benzeri yüksek değerli ürünler hariç

En az altı kanatlı hayvandan alınan birimler, veya bir taşıyıcı kaptan alınan çapraz kesit

0,2 kg

6.2

Kaz ve ördeğin yağlandırılmış karaciğeri ve benzeri yüksek değerli ürünler

Bir kanatlı hayvandan veya taşıyıcı kaptan alınan birim

0,05 kg

İşlenmiş hayvansal gıdalar

7

- Hayvansal ikincil gıdalar; kurutulmuş etler

- Türetilmiş yenilebilir hayvansal ürünler; işlenmiş hayvansal yağlar (eritilmiş veya ekstrakte

edilmiş yağlar dahil)

- Tek bileşenli hayvansal gıdalar; paketlenmiş veya paketlenmemiş veya baharat, çeşni maddesi, aroma maddesi gibi bileşenlerden bir miktar içeren genelde ön paketlenmiş tüketime hazır pişirilmiş veya pişirilmemiş ürünler

- Çok bileşenli hayvansal gıdalar; Hayvansal bileşenin ağırlıklı olduğu hem hayvansal ve hem bitkisel bileşenleri içeren çok bileşenli gıdalar

7.1

Memeli veya Kanatlı hayvanların; parçalanmış, pişmiş konserve edilmiş, kurutulmuş, renderlenmiş veya çok bileşenli ürünlerin dahil olduğu diğer işlenmiş ürünler,

Sosis, salam, sucuk gibi et ürünleri, jambon, sığır kıyması, tavuk eti ezmesi

Paketlenmiş birimler veya temsil eden çapraz kesit veya numune alma aleti ile varsa suyu dahil olmak üzere alınan birim

0,5 kg veya yağ oranı % 5 in altında ise 2 kg
            1. EK – 4

Bitkisel Ürünlerde Birincil Numunenin Tanımı ve

Laboratuvar Numunesinin Minimum Miktarının Belirlenmesi

Sıra No

Ürün Sınıfı

Örnek Ürün Grupları

Alınacak birincil numunenin yapısı

Her bir laboratuvar numunesinin minimum miktarı

Bitkisel Birincil Gıdalar

1

Tüm taze meyveler

Tüm taze sebzeler, patates ve şeker pancarı dahil, otlar hariç

1.1

Küçük ebatlı taze ürünler

Birimler genellikle < 25 g

Üzümsüler ve küçük meyveler, bezelye, zeytin

Bütün birim veya paketler veya numune alma aletiyle alınan birimler

1 kg

1.2

Orta ebatlı taze ürünler Birimler genellikle 25-250 g arası

Elma, portakal

Bütün birim

1 kg

(En az 10 birim)

1.3

Büyük ebatlı taze ürünler

Birimler genellikle > 250 g

Salatalık, lahana, üzümler (salkım halinde)

Bütün birim

2 kg

(En az 5 birim)

2

Bakliyat

Kurutulmuş fasulye, kurutulmuş bezelye

1 kg

Tahıl taneleri

Pirinç, buğday

1 kg

Sert kabuklu meyveler

Hindistan cevizi hariç

1 kg

Hindistan cevizi

5 birim

Yağlı tohumlar

Yerfıstığı

0,5 kg

Meşrubat ve şekerler için kullanılan tohumlar

Kahve çekirdeği

0,5 kg

3

Taze otlar

Maydanoz

Bütün birim

0,5 kg

Diğerleri

0,2 kg

Kurutulmuş otlar için bu tablonun 4 üncü maddesi kullanılır.

Baharat

Kurutulmuş

Bütün birim veya numune alma aletiyle alınanlar

0,1 kg

İşlenmiş Bitkisel Gıdalar

4

- Bitkisel ikincil gıdalar; kurutulmuş meyve, sebze, otlar, şerbetçi otu, öğütülmüş tahıl ürünleri

- Bitkisel türetilmiş gıdalar: çaylar, bitkisel çaylar, bitkisel yağlar, meyve suları, sebze suları, işlenmiş zeytin gibi çeşitli ürünler

- Tek bileşenli bitkisel gıdalar; paketlenmiş veya paketlenmemiş veya baharat, çeşni maddesi, aroma verici gibi bileşenlerden bir miktar içeren genelde ön paketlenmiş ve tüketime hazır pişirilmiş veya pişirilmemiş ürünler

- Çok bileşenli bitkisel gıdalar: Bitkisel bileşenin ağırlıklı olduğu hem hayvansal ve hem bitkisel bileşen içeren gıdalar (Ekmekler ile diğer pişirilmiş tahıl ürünleri)

4.1

Birim değeri pahalı ürünler

Paketler veya numune alma aleti ile alınan birimler

0.1 kg (*)

4.2

Az miktardaki dökme katı ürünler

Şerbetçi otu, çay, bitkisel çay

Paketli veya numune alma aleti ile alınan birimler

0,2 kg

4.3

Diğer katı ürünler

Ekmek, un, kurutulmuş meyve

Paketler veya diğer tam birimler veya numune alma aleti ile alınan birimler

0,5 kg

4.4

Sıvı ürünler

Bitkisel yağlar, meyve sebze suları

Paketli veya numune alma aleti ile alınan birimler

0,5 L veya 0,5 kg

(*): Birim değeri pahalı bir üründen daha az laboratuvar numunesi alınabilir, fakat bunun nedeni numune alma kayıtlarında belirtilmelidir.

            1. EK – 5

Yumurta ve Süt Ürünlerinde Birincil Numunenin Tanımı ve

Laboratuvar Numunesinin Minimum Büyüklüğünün Belirlenmesi

Sıra No

Ürün Sınıfı

Örnek Ürün Grupları

Alınacak birincil numunenin yapısı

Her bir laboratuvar numunesinin minimum miktarı

Hayvansal Birincil Gıda Ürünleri

1

Kanatlı hayvan yumurtaları

1.1

Yumurta; bıldırcın ve benzeri hariç

Bütün yumurta

Tavuk yumurtası 12 adet, kaz veya ördek yumurtası 6 adet

1.2

Yumurta; bıldırcın ve benzerleri

Bütün yumurta

24 adet yumurta

2

Süt

Bütün birim veya numune alma aleti ile alınan birimler

0,5 L

İşlenmiş Hayvansal Gıdalar

3

- Hayvansal ikincil gıdalar: yağsız süt, koyulaştırılmış süt ve süttozu gibi ikincil süt ürünleri

- Türetilmiş yenilebilir hayvansal ürünler, süt yağları, tereyağı, sade yağ, krema, krema tozu ve kazein gibi türetilmiş süt ürünleri,

- Tek bileşenli hayvansal gıdalar, yoğurt, peynir gibi işlenmiş süt ürünleri

- Çok bileşenli hayvansal gıdalar: Şekerli koyulaştırılmış süt, aromalı yoğurt, peynir preparatları ve işlenmiş peynir ürünleri gibi hayvansal bileşenlerin bitkisel bileşenlere göre daha baskın olduğu işlenmiş süt ürünleri

3.1

Sıvı sütler, süt tozu, koyulaştırılmış krema ve koyulaştırılmış süt, dondurma, krema, yoğurt

Paketli birimler veya numune alma aleti ile alınan birimler

0,5 kg katıda

0,5 L sıvıda

i) Dökme kremalar, numune alınmadan önce köpürme, kabarma ve yayıklamayı önleyecek şekilde bir karıştırıcı ile karıştırılmalıdır.

ii)Dökme koyulaştırılmış süt ve koyulaştırılmış kremalardan numune almadan önce kabın kenarlarına ve dibine yapışmış kısımları iyice karıştırılmalı ve çalkalanmalıdır. Numune yaklaşık 2-3L alınmalıdır. Laboratuvar numunesi de alınmadan önce iyice çalkalanmalıdır.

iii)Dökme süttozu aseptik olarak kuru bir numune alma aleti ile eşit oranda süttozuna daldırılarak alınmalıdır

3.2

Tereyağı ve sadeyağ

Tereyağı, peynir altı suyu yağı, sadeyağ içeren düşük yağlı sürülebilir yağlar, susuz süt yağı

Bütün birim veya paketlenmiş birimlerin kısımları veya numune alma aracı ile alınmış birimler

0,2 kg veya

0,2 L

3.3

İşlenmiş peynirler dahil tüm peynirler

0,3 kg veya daha fazla olan birimlerden oluşan partiler

Bütün birim veya numune alma aleti ile kesilmiş birimler

0,5 kg

<0,3 kg’dan küçük birimlerden oluşan partiler

0,3 kg

Not: Yuvarlak şekilli peynirler merkezden geçen iki kesik atılarak örneklenebilir. Dikdörtgen şekilli peynirler kenarlara paralel iki kesik atılarak örneklenebilir.

3.4

Sıvı, dondurulmuş veya kurutulmuş yumurta ürünleri

Numune alma aleti ile aseptik olarak alınan birimler

0,5 kg

Önemli ## Gözden kaçırmayın. Bu mevzuattaki yasaklar, limitler, uygulama koşulları ve kritik ekler. Her başlıktan ilgili kaynağa ulaşabilirsiniz. **9** dikkat noktası Okuma kolaylığı için seçilen hükümler kaynak metinden aktarılmıştır. Koşul ve istisnaları birlikte değerlendirmek için ilgili maddenin veya ekin tamamını okuyun. 1. 01Uygulama ve kontrolMadde 2 ### Kapsam **MADDE 2 –** (1) Bu Tebliğ, gıdalarda bulunan pestisit kalıntılarının resmi kontrolleri için numune alma metodunu ve resmi kontrollerde kullanılan analiz metotları için numune hazırlanmasını ve kriterlerini kapsar. Canlı hayvan ve diğer hayvan ürünleri ile ilgili numune stratejilerini, numune miktarlarını ve numune alma sıklığını kapsamaz. [Maddeyi koşul ve istisnalarıyla oku](https://gidamevzuati.com/mevzuat/15195#madde-2) 2. 02Limit ve ölçütlerMadde 4 ### Tanımlar **MADDE 4 –** (1) Bu Tebliğde geçen; b) Analitik numune: Numune alma hatası en az olacak şekilde analitik kısımları elde etmek amacı ile analiz edilecek ürüne ait kısmın ayrılarak; karıştırma, öğütme, parçalama ve diğer işlemleri takiben analiz için laboratuvar numunesinden hazırlanan numuneyi, ### Seçilen hükümlerin tüm bentlerini birlikte göster **MADDE 4 –** (1) Bu Tebliğde geçen; a) Analitik kısım: Kalıntı konsantrasyonunun doğru olarak ölçülmesini sağlayacak miktarda, analitik numuneden alınan temsili miktardaki kısmı, b) Analitik numune: Numune alma hatası en az olacak şekilde analitik kısımları elde etmek amacı ile analiz edilecek ürüne ait kısmın ayrılarak; karıştırma, öğütme, parçalama ve diğer işlemleri takiben analiz için laboratuvar numunesinden hazırlanan numuneyi, c) Bakanlık: Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığını, ç) Birincil numune/İnkremental numune: Partinin bir yerinden alınan bir veya daha fazla birimi d) Birim: Birincil numunenin tümünü veya bir kısmını oluşturmak üzere çekilecek olan, bir parti içerisindeki en küçük bağımsız kısmı, e) Laboratuvar numunesi: Paçal numuneyi temsil edebilecek miktardaki numunenin laboratuvara gönderilen veya laboratuvar tarafından kabul edilen miktarını, f) MRL: Maksimum kalıntı limitlerini, g) Numune alma aleti: Birimi; paçal materyalden, ambalajın içinden veya et ve kanatlı etinde birincil numune için fazla olan parçayı ayırmak amacıyla kullanılan kepçe, taşıyıcı, bıçak ve benzeri araç ve gereçler ile laboratuvar numunesinin paçal numuneden hazırlanmasında veya analitik kısmın analitik numuneden hazırlanmasında numune kapları da dahil olmak üzere kullanılan araçları, ğ) Numune büyüklüğü: Numuneyi oluşturan birim sayısı veya miktarını, h) Paçal numune: Et ve kanatlı eti dışındaki ürünler için, partiden alınmış olan birincil numunelerin birleştirilmesi ve çok iyi karıştırılması ile elde edilen numunedir. Et ve kanatlı eti için ise, tek bir birincil numune paçal numune olarak kabul edilir. ı) Parti: Bir seferde teslim edilen veya üretilen ve numuneyi alan kontrol görevlisi tarafından orijin, üretici, çeşit, ambalajlayıcı, ambalaj tipi, işaretleme, yükleyici gibi özelliklerinin aynı olduğu bilinen veya öngörülen gıdanın miktarını, i) Şahit numune: İtirazlı durumlar için, paçal numuneden ayrılan numuneyi, j) Şüpheli parti: Herhangi bir nedenle maksimum kalıntı limitlerini aşacak düzeyde pestisit kalıntısı içerdiğinden şüphelenilen partiyi, ifade eder. [Maddeyi koşul ve istisnalarıyla oku](https://gidamevzuati.com/mevzuat/15195#madde-4) 3. 03Limit ve ölçütlerMadde 5 ### Genel hükümler (2) Birincil numunelerin toplanması: Partiden alınması gereken minimum birincil numune sayısı EK – 1’e, kırmızı et ve kanatlı eti partisinin şüpheli olması durumunda alınması gereken minimum birincil numune sayısı ise EK – 2’ye uygun olmalıdır. Her bir birincil numune, mümkün olduğunca partinin rastgele kısımlarından alınmalıdır. Birincil numuneler, partiden laboratuvar numunesi oluşturulmasını sağlayacak miktarda alınmalıdır. ### Seçilen hükümlerin tüm bentlerini birlikte göster (2) Birincil numunelerin toplanması: Partiden alınması gereken minimum birincil numune sayısı EK – 1’e, kırmızı et ve kanatlı eti partisinin şüpheli olması durumunda alınması gereken minimum birincil numune sayısı ise EK – 2’ye uygun olmalıdır. Her bir birincil numune, mümkün olduğunca partinin rastgele kısımlarından alınmalıdır. Birincil numuneler, partiden laboratuvar numunesi oluşturulmasını sağlayacak miktarda alınmalıdır. (3) Paçal numunenin hazırlanması: a) Paçal numunenin hazırlanmasında kırmızı et ve kanatlı eti için uygulanacak işlem EK – 3’e uygun olmalıdır. Her bir birincil numune ayrı bir paçal numune olarak değerlendirilmelidir. Bitkisel ürünler, yumurtalar ve süt ürünlerinden numune alma işlemleri EK – 4 ve EK – 5’e uygun olmalıdır. Paçal numuneyi oluşturacak birincil numuneler birleştirilmeli ve mümkünse iyice karıştırılmalıdır. b) Paçal numuneyi oluşturmak amacıyla karıştırma ve birleştirme işleminin yapılmasının mümkün olmadığı veya paçal numunenin alt birimlerinin karıştırılması sırasında birimlerin zarar görmesinin kalıntı miktarını etkilediği veya büyük birimlerin tek bir homojen kalıntı dağılımı sağlayacak kadar karıştırılamadığı durumlarda; birincil numunenin alınışı ile aynı anda, rastgele biçimde laboratuvar paralel numuneleri alınmalıdır. Bu durumda, analiz sonuçlarının ortalaması alınarak geçerli analiz sonucu belirlenmelidir. (4) Laboratuvar numunesinin hazırlanması: Laboratuvar numunesinin hazırlanmasında, paçal numune, laboratuvar numunesi için gereken miktardan daha fazla ise, temsil eden miktarı sağlayacak şekilde bölünür. Bölme işlemi uygun boyutlarda küçültülerek veya dörde bölünerek yapılır. Ancak bu aşamada taze bitki ürünleri veya bütün yumurtalar kesilmemeli veya kırılmamalıdır. Gerek görülürse, bu aşamada laboratuvar paralel numuneleri hazırlanmalıdır. Laboratuvar numuneleri için gereken minimum miktarlar EK – 3, EK – 4 ve EK – 5’e uygun olmalıdır. (5) Numune kaydının tutulması: Numune alan kişi, partinin orijini ve yapısını, sahibini, tedarikçisini veya taşıyıcısını; numunenin alınma tarih ve yerini ve gerekli diğer bilgileri kaydetmek zorundadır. Önerilen numune alma metodundan yapılan her sapma kaydedilir. Her bir numuneye bu kaydın imzalı bir kopyası iliştirilmeli, bir kopyası da numuneyi alan kişi tarafından saklanır. Numune alma kaydının bir nüshası, mal sahibi veya temsilcisine verilir. (6) Numunenin laboratuvara gönderilmesi: Numune kapları, kontaminasyonu ve numunenin zarar görmesini önleyecek ve sızıntı yapmayacak, numune ile etkileşmeyecek nitelikte olmalıdır. Resmi kontroller için alınan her numune alındığı yerde mühürlenir. Kap sıkıca kapatılır, güvenli bir biçimde etiketlenir ve numune alma kaydı da kaba iliştirilir. Numune, laboratuvara mümkün olan en kısa sürede ulaştırılır. Nakil sırasında bozulma önlenmelidir. Taze numuneler serin ortamda tutulmalı, dondurulmuş numunelerin dondurulmuş halleri muhafaza edilmelidir. Kanatlı eti ve kırmızı et numunelerinin bozulma olmadan laboratuvara ulaştırılması sağlanamıyorsa, laboratuvara gönderilmeden önce dondurulur. (7) Analitik numunenin hazırlanması: Laboratuvar numunesinin laboratuvara ulaşma tarihi ve miktarı numune alma formuna kayıt edilir. Bu aşamadan sonra analitik numune en kısa sürede hazırlanır. Sert çekirdekli meyvelerin çekirdeklerinde olduğu gibi analize alınmayacak kısımlar ayrılmalı, ancak ayrılmış bu parçaların ağırlıkları da hesaplamalarda mutlaka dikkate alınmalıdır. (8) Analitik kısmın hazırlanması ve depolanması: Analitik kısımların hazırlanmasında, temsili analitik kısımların alınabilmesi için analitik numune öğütülmeli ve iyice karıştırılmalıdır. Analitik kısmın miktarı, analitik metoda ve numunenin hazırlanma şekline göre belirlenmelidir. Öğütme ve karıştırma metotlarının kaydı tutulmalı ve bu metotlar, analitik numunede bulunan kalıntı miktarında değişikliğe yol açmamalıdır. Gerekli durumlarda olumsuzlukları en aza indirmek amacıyla analitik numune özel koşullarda (örneğin sıfırın altında sıcaklıklarda) işleme tabii tutulmalıdır. Uygulanacak işlem kalıntı miktarını etkileyecekse ve pratik alternatif bir metot yok ise, analitik kısım bütün birimlerden veya birimlerden alınmış parçalardan oluşabilir. Bu nedenle analitik kısım birkaç birim veya parçadan oluşuyorsa, bu kısım analitik numuneyi tam temsil edemeyeceğinden, yeterli miktarda paralel numune de analize alınmalı ve ortalama değerdeki belirsizlik gösterilmelidir. Analitik kısımlar analizden önce depolanacaksa, depolama metodu ve süresi kalıntı sonucunu etkilemeyecek biçimde seçilmelidir. [Maddeyi koşul ve istisnalarıyla oku](https://gidamevzuati.com/mevzuat/15195#madde-5) 4. 04Limit ve ölçütlerMadde 6 ### Açıklayıcı hükümler (2) Birincil numune: a) Birincil numunenin alındığı yer partiden rastgele seçilir. Ancak bu fiziksel olarak mümkün değilse partinin ulaşılabilen kısımlarından rastgele alınır. Birincil numune için alınması gereken birim sayısı, laboratuvar numunesi için gereken minimum sayı ve miktar olarak belirlenir. ### Seçilen hükümlerin tüm bentlerini birlikte göster **MADDE 6 –** (1) Parti: a) Yüklemenin farklı üreticilerden geldiği tanımlanabilen birden fazla partiden oluştuğu durumlarda her bir parti ayrı değerlendirilmelidir. b) Büyük hacimli yüklemelerde her bir partinin miktarı ya da sınırı açıkça tespit edilemiyorsa, bir seri vagon, kamyon, tekne ve benzeri ayrı bir parti olarak değerlendirilebilir. c) Bir yükleme bir veya daha fazla partiden oluşabilir. ç) Bir parti sınıflandırma veya imalat işlemleri için karıştırılabilir. (2) Birincil numune: a) Birincil numunenin alındığı yer partiden rastgele seçilir. Ancak bu fiziksel olarak mümkün değilse partinin ulaşılabilen kısımlarından rastgele alınır. Birincil numune için alınması gereken birim sayısı, laboratuvar numunesi için gereken minimum sayı ve miktar olarak belirlenir. b) Birincil numuneler yükleme veya boşaltma sırasında alınıyorsa, numune alma yeri ve zamanı belirlenir. c) Bitki, yumurta ve süt ürünlerinde bir partiden birden fazla birincil numune alındığında, her bir birincil numune paçal numuneye yaklaşık aynı miktarlarda katılır. ç) Birincil numunelerin toplanması ve paçal numunelerin hazırlanması sırasında; 1 - Birimlerin büyük birimler halinde olması ve karıştırma işleminin paçal numunenin temsil edilebilirliğini artırmadığı durumlarda, 2 - Yumurta ve yumuşak meyve gibi karıştırıldığında numunenin zarar göreceği ve kalıntı miktarının etkileneceği durumlarda, 3 - Karıştırma ve birleştirme işleminin yapılmasının mümkün olmadığı durumda veya paçal numunenin alt birimlerinin karıştırılması sırasında birimlerin zarar görmesi durumunda, birincil numunenin alınışı ile aynı anda, rastgele biçimde laboratuvar paralel numuneleri alınır. Bu durumda analiz sonucunu, geçerli analiz sonuçlarının ortalaması belirler. d) Kırmızı et ve kanatlı eti partisinde EK – 3’de yer alan alt birimler belirtilmediği sürece birincil numuneyi oluşturmak amacıyla birimler bölünemez ve parçalanamaz. (3) Paçal numune: a) Paçal numune, birincil numunelerin karıştırılması ile elde edilir. b) Paçal numune; bitkisel ürünler, yumurta ve süt ürünlerinde 1 den 10’a kadar birincil numuneden, kırmızı et ve kanatlı etinde tek birincil numuneden oluşur. c) Birincil numuneler paçal numuneden tüm laboratuvar numunelerinin alınmasını sağlayacak miktarda olmalıdır. (4) Birim: Ürün gruplarına göre birimler aşağıdaki şekilde oluşturulabilir: a) Çok küçük olanlar hariç olmak üzere taze meyve ve sebzelerde, her bir tam meyve, sebze veya bunların doğal salkımlarıdır. b) Birimler numune alma aleti kullanılıyor ise, materyale zarar vermeden oluşturulur. c) Büyük hayvanlarda hayvanın parçaları veya organları belirtilen kısmı veya organın tümü veya bir kısmı birimi oluşturur. Organ kısımları, birimi oluşturmak için kesilebilir. ç) Küçük hayvanlarda, her bir hayvanın tamamı veya bir parçası veya organı birimi oluşturabilir. Kalıntı miktarının etkilenmemesi amacıyla bu aşamada alınacak birimlerinin hayvanın diğer organları ve numune alma araçları ile etkileşimi olmamalıdır. d) Yumurtalar, taze sebze ve meyveler analitik numune oluşturma aşamasına kadar kesilmemeli ve kırılmamalıdır. e) Tüm ürünlerin ambalajlanmış materyallerinde farklı paketlerin en küçüğü, birim olarak alınır. En küçük paketin çok büyük olması halinde numune, paçal olarak alınır. En küçük paketin çok küçük olduğu durumlarda paketlerin içinde bulunduğu ambalaj, birim olarak kabul edilir. f) Birincil numune olamayacak kadar büyük hacimli paketlerde ve paçal materyalde birimler numune alma aleti ile oluşturulur. (6) Analitik Numune: Analitik numunenin hazırlanması, maksimum kalıntı limitlerinin belirlenmesinde kullanılan işlemi yansıtmalıdır. Bu durumda analiz edilecek ürün, normal olarak tüketilmeyen kısımları da içerebilir. (9) Sonuçların Yorumlanması: a) Analitik sonuçlar x+/-U olarak raporlanır. Burada x analitik sonucu, U ise genişletilmiş ölçüm belirsizliğini ifade eder. Analitik sonucun yasal limitlere uygunluk değerlendirmesi, analiz sonucundan ölçüm belirsizliğinin çıkarılmasıyla elde edilen sonuca göre yapılır. b) Ölçüm belirsizliği hesaba katılarak elde edilen laboratuvar numunesi analiz sonucu, maksimum limitlere uyuyorsa kabul edilir. c) Ölçüm belirsizliği hesaba katılarak elde edilen laboratuvar numunesi analiz sonucu, maksimum limitleri aşıyorsa reddedilir. [Maddeyi koşul ve istisnalarıyla oku](https://gidamevzuati.com/mevzuat/15195#madde-6) 5. 05Ekleri gözden kaçırmayınEk 1 ### Bir Partiden Alınması Gereken En Az Birincil Numune Sayısı Bu ekteki **Bir Partiden Alınması Gereken En Az Birincil Numune Sayısı** başlığını uygulamada ayrıca kontrol edin. Tablo, açıklama ve dipnotları kaynakta birlikte inceleyin. [Ekin tamamını incele](https://gidamevzuati.com/mevzuat/15195#ek-1) 6. 06Ekleri gözden kaçırmayınEk 2 ### Kırmızı Et veya Kanatlı Eti Partisinde Bir Adet Uygun Olmayan Numuneyi Bu ekteki **Kırmızı Et veya Kanatlı Eti Partisinde Bir Adet Uygun Olmayan Numuneyi** başlığını uygulamada ayrıca kontrol edin. Tablo, açıklama ve dipnotları kaynakta birlikte inceleyin. [Ekin tamamını incele](https://gidamevzuati.com/mevzuat/15195#ek-2) 7. 07Ekleri gözden kaçırmayınEk 3 ### Kırmızı Et ve Kanatlı Eti Partisinde Birincil Numunenin Tanımı ve Bu ekteki **Kırmızı Et ve Kanatlı Eti Partisinde Birincil Numunenin Tanımı ve** başlığını uygulamada ayrıca kontrol edin. Tablo, açıklama ve dipnotları kaynakta birlikte inceleyin. [Ekin tamamını incele](https://gidamevzuati.com/mevzuat/15195#ek-3) 8. 08Ekleri gözden kaçırmayınEk 4 ### Bitkisel Ürünlerde Birincil Numunenin Tanımı ve Bu ekteki **Bitkisel Ürünlerde Birincil Numunenin Tanımı ve** başlığını uygulamada ayrıca kontrol edin. Tablo, açıklama ve dipnotları kaynakta birlikte inceleyin. [Ekin tamamını incele](https://gidamevzuati.com/mevzuat/15195#ek-4) 9. 09Ekleri gözden kaçırmayınEk 5 ### Yumurta ve Süt Ürünlerinde Birincil Numunenin Tanımı ve Bu ekteki **Yumurta ve Süt Ürünlerinde Birincil Numunenin Tanımı ve** başlığını uygulamada ayrıca kontrol edin. Tablo, açıklama ve dipnotları kaynakta birlikte inceleyin. [Ekin tamamını incele](https://gidamevzuati.com/mevzuat/15195#ek-5) [↑ Mevzuatın başına dön](https://gidamevzuati.com/mevzuat/15195#mevzuat-basligi) KAYNAKÇA ## Kaynaklar ve değişiklik geçmişi Kaynak kontrol tarihi: 21 Eylül 2026. Ana metin ve ekler doğrudan Mevzuat Bilgi Sistemi’nin resmî .gov.tr kaynağından aktarılmıştır. Bu sayfa resmî yayın değildir. 1. [Mevzuat Bilgi Sistemi · 15195 ↗](https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=15195&MevzuatTur=9&MevzuatTertip=5) Ana metnin doğrudan aktarıldığı resmî kayıt. Metin ve ekler bu kayıttaki kaynak dosyalardan aktarılmıştır. 2. [Resmî mevzuat envanteri ↗](https://www.tarimorman.gov.tr/GKGM/Belgeler/DB_Gida_Isletmeleri/Kodeks-Calismalari/mevzuat-listesi-22.05.2026.pdf) TGK 22.05.2026 3. [Mevzuat Bilgi Sistemi · resmî ek dosyası ↗](https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/yonetmelik/9.5.15195%20ek.doc) Tebliğin eklerini görmek için tıklayınız ### Yayım ve değişiklikler **15 Ağustos 2011 · RG 28026:** İlk yayım. [Mevzuat kütüphanesine dön](https://gidamevzuati.com/mevzuat) ## Diğer gıda mevzuatları - [Türk Gıda Kodeksi Belirli Gıdalarda Dioksinlerin, Dioksin Benzeri Poliklorlu Bifenillerin ve Dioksin Benzeri Olmayan Poliklorlu Bifenillerin Seviyesinin Resmi Kontrolü için Numune Alma, Numune Hazırlama ve Analiz Metodu Kriterleri Tebliği (Tebliğ No: 2015/32) ↗](https://gidamevzuati.com/mevzuat/20993) - [Türk Gıda Kodeksi Belirli Gıdalarda Nitrat Limitinin Resmi Kontrolü için Numune Alma, Numune Hazırlama ve Analiz Metodu Kriterleri Tebliği (Tebliğ No: 2011/33) ↗](https://gidamevzuati.com/mevzuat/15194) - [Türk Gıda Kodeksi Gıdalardaki Mikotoksin Seviyelerinin Resmî Kontrolü için Numune Alma ve Analiz Metodu Kriterleri Tebliği (Tebliğ No: 2025/7) ↗](https://gidamevzuati.com/mevzuat/42345) - [Türk Gıda Kodeksi Gıdalardaki Eser Elementler ve İşleme Bulaşanlarının Resmî Kontrolü için Numune Alma ve Analiz Metodu Kriterleri Tebliği (Tebliğ No: 2024/10) ↗](https://gidamevzuati.com/mevzuat/41290) - [Türk Gıda Kodeksi İnsan Tüketimine Sunulan Şekerlerin Analiz Yöntemleri Tebliği (Tebliğ No:2002/26) ↗](https://gidamevzuati.com/mevzuat/40428) - [Türk Gıda Kodeksi Koyulaştırılmış Süt ve Süttozlarının Kimyasal Analizi için Numune Alma Metotları Tebliği (Tebliğ No: 2012/3) ↗](https://gidamevzuati.com/mevzuat/15747) - [Türk Gıda Kodeksi Koyulaştırılmış Süt ve Süttozunun Analiz Metodları Tebliği (Tebliğ No: 2002/16) ↗](https://gidamevzuati.com/mevzuat/40427) - [Türk Gıda Kodeksi Yenilebilir Kazein ve Kazeinatların Kimyasal Analizi için Numune Alma Metotları Tebliği (Tebliğ No: 2012/6) ↗](https://gidamevzuati.com/mevzuat/15752) [↑ Başa dön](https://gidamevzuati.com/mevzuat/15195#mevzuat-basligi) ```json [ { "@context": "https://schema.org", "@type": "Organization", "@id": "https://gidamevzuati.com/#organization", "name": "Gıda Mevzuatı", "url": "https://gidamevzuati.com", "email": "ufuk@brix.tr", "logo": "https://gidamevzuati.com/favicon.svg" }, { "@context": "https://schema.org", "@type": "WebSite", "@id": "https://gidamevzuati.com/#website", "name": "Gıda Mevzuatı", "url": "https://gidamevzuati.com", "inLanguage": "tr-TR" }, { "@context": "https://schema.org", "@type": "BreadcrumbList", "itemListElement": [ { "@type": "ListItem", "position": 1, "name": "Ana sayfa", "item": "https://gidamevzuati.com/" }, { "@type": "ListItem", "position": 2, "name": "Mevzuat", "item": "https://gidamevzuati.com/mevzuat" }, { "@type": "ListItem", "position": 3, "name": "Türk Gıda Kodeksi Gıdalarda Pestisit Kalıntılarının Resmi Kontrolü için Numune Alma Metotları Tebliği (Tebliğ No: 2011/34)", "item": "https://gidamevzuati.com/mevzuat/15195" } ] }, { "@context": "https://schema.org", "@type": "WebPage", "name": "Türk Gıda Kodeksi Gıdalarda Pestisit Kalıntılarının Resmi Kontrolü için Numune Alma Metotları Tebliği (Tebliğ No: 2011/34)", "inLanguage": "tr-TR", "description": "Gıdalarda Pestisit Kalıntılarının Resmi Kontrolü için…: 10 madde, 5 ek. Tam metin, resmî kaynaklar, tablolar ve ilgili gıda mevzuatına bağlantılar.", "url": "https://gidamevzuati.com/mevzuat/15195", "mainEntity": { "@type": "Legislation", "@id": "https://gidamevzuati.com/mevzuat/15195#legislation", "name": "Türk Gıda Kodeksi Gıdalarda Pestisit Kalıntılarının Resmi Kontrolü için Numune Alma Metotları Tebliği (Tebliğ No: 2011/34)", "legislationIdentifier": "15195", "legislationType": "Tebliğ", "legislationJurisdiction": "TR", "inLanguage": "tr", "datePublished": "2011-08-15", "legislationDate": "2011-08-15", "legislationDateVersion": "2011-08-15", "legislationLegalValue": "https://schema.org/UnofficialLegalValue", "legislationPassedBy": { "@type": "GovernmentOrganization", "name": "Tarım ve Orman Bakanlığı" }, "sameAs": "https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=15195&MevzuatTur=9&MevzuatTertip=5", "url": "https://gidamevzuati.com/mevzuat/15195", "citation": [ "https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=15195&MevzuatTur=9&MevzuatTertip=5", "https://www.tarimorman.gov.tr/GKGM/Belgeler/DB_Gida_Isletmeleri/Kodeks-Calismalari/mevzuat-listesi-22.05.2026.pdf", "https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/yonetmelik/9.5.15195%20ek.doc" ] }, "dateModified": "2026-09-23" } ] ```